Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Yasemin Ersoy, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her yıl 443 binden fazla çocuğun ishal sebebiyle hayatını kaybettiğini söyledi. İshalin ciddi bir sağlık sorunu olduğunun altını çizen Prof. Dr. Ersoy, 'Gelişmiş ülkelerde sayılar daha düşük olmakla birlikte özellikle sıcak havaların artmasıyla beraber yaz ishalleri önemli bir sorundur' dedi.
Yaz İshali Neden Olur?
Yaz mevsiminde ishallerin kaynağının bakteriyel, viral veya parazitik olabileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Ersoy, bu etkenlerin içme veya kullanma suyuna ya da gıdalara bulaşmasıyla ortaya çıktığını ifade etti. Ayrıca sıcakların artmasıyla beraber sağlıksız su birikintileri, iyi dezenfekte edilmeyen havuzlar ve kanalizasyonun karıştığı denizlerde yüzmenin de ishal etkenlerinin bulaşmasına neden olabileceğini belirtti.
İshalin Belirtileri Neler? İshal Neden Tehlikeli?
Günde 3 ve daha fazla sıvı dışkılamanın ishal olarak tanımlandığını aktaran Prof. Dr. Ersoy, 'Klinik olarak ishale bazen ateş, bulantı, kusma, karın ağrısı ve baş ağrısı gibi şikayetler eşlik edebilir. İshalli vakalarda en önemli sorun su kaybıdır. Su kaybı ciddi klinik bulgulara, ölüme kadar ilerleyen ağır tablolara neden olabilir' dedi. Prof. Dr. Ersoy, kaybedilen su ve elektrolitlerin yerine konulmasının çok önemli olduğunu, bu nedenle ishal vakalarında ağızdan bu yeterli değilse damardan sıvı ve elektrolit takviyesi gerektiğini söyledi.
İshale Karşı Alınacak Önlemler Neler?
Prof. Dr. Ersoy, yaz aylarında terlemenin artmasıyla hızlı sıvı açığı ve elektrolit dengesizliği oluşabileceğini belirterek, 'İshalin nedeni saptanabilmiş ise veya antibiyotik tedavisi gerektiren durumlar varsa buna yönelik tedaviler yine enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji uzmanları veya ilgili hekim tarafından yapılacaktır. İshal sayısının yüksek olduğu; bulantı ve kusmanın eşlik ettiği ishaller, kanlı ishal veya uzamış ishal durumları hemen hekime başvurmayı gerektirir' diye konuştu.
Güvenli Gıda Nasıl Hazırlanır?
Prof. Dr. Ersoy, Dünya Sağlık Örgütü'nün 'sağlıklı gıda için 5 anahtar' önerisinden bahsederek bu maddeleri şöyle sıraladı:
- Temiz tutmak.
- Pişmiş ve çiğ gıdaları ayrı tutmak.
- Gıdaları doğru şekilde pişirmek.
- Gıdaları doğru saklamak.
- Güvenli su ve gıdalar kullanmak.
Elleri En Az 20 Saniye Ovalayarak Yıkamak Şart
Prof. Dr. Ersoy, doğru şekilde el yıkamanın ishallerin yanı sıra pek çok hastalığın bulaşmasını önlediğine dikkat çekerek, 'Yemekten önce, tuvaletten sonra, çöpe, kimyasala, çiğ et veya tavuk ürünlerine dokunduktan sonra, hayvanlara temastan, alt bezi değişiminden, burnumuzu temizledikten, sigara içtikten sonra elleri su ve sabun ile en az 20 saniye ovalayıp bol suyla durulamak, temiz bir havluyla kurulamak gerekir' dedi.
