Cumhuriyetin 100. yılının yaklaştığı bu dönemde tamamlanan proje, 4 yıllık hazırlık ve 4 yıllık uygulama sürecinin ardından hayata geçirildi.Bu tarihi enstitü, Kendirli Kilisesi'nin restore edilerek ana binası olarak kullanıldığı bir projeyi içeriyor. Enstitü, 430 bilim insanının işbirliği ve TBMM onayı sayesinde kuruldu. Enstitü, Türk ve İslam Arkeolojisi başta olmak üzere kültürel bağları olan bölgelerde Türk ve İslam dünyasının arkeolojisi ve genel bilim dalları üzerinde çalışarak bilimsel araştırmalar yapmayı ve bu çalışmaları yayınlamayı amaçlıyor. Ayrıca, arşivleme, kütüphane çalışmaları ve diğer arkeoloji enstitüleriyle işbirliği yapmayı hedefliyor. Aynı zamanda, geleceğin arkeologlarını yetiştirmek için çeşitli eğitim programları düzenlemeyi planlıyor.
Enstitü, 8 yıllık bir süreçte Osmanlı döneminden günümüze kadar Türk arkeolojisi ile ilgili tüm kazıları ve belgeleri dijitalleştirerek bir dijital arşiv oluşturdu. Ayrıca, Balkanlar, Kafkaslar, Anadolu ve Orta Asya bölgelerindeki çalışmaların yayınları kütüphaneye eklenmiş ve 50 bin kitaptan oluşan bir dijital ihtisas kütüphanesi kurularak uluslararası çalışmalarla entegre bir kütüphane ve dijital kütüphane altyapısı oluşturulmuştur.
Kendirli Kilise'nin 18 aylık bir restorasyon sürecinin ardından, enstitünün ihtiyaçlarına uygun olarak yeniden düzenlenmiş ve içerisinde sergi ve konferans salonları, çalışma ofisleri, Arkeoloji İhtisas Kütüphanesi, Türkoloji Kütüphanesi, Arkeometri Laboratuvarı ve etkinlik alanlarını içeren bir kompleks haline getirilmiştir.
Gaziantep özel bir şehir
Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, açılış töreninde Kendirli Kilise'nin tarihine dikkat çekerek, Gaziantep'in önemini vurguladı. Şahin, Gaziantep'in İpek Yolu'nu kalkınma yolu haline getiren özel bir şehir olduğunu belirtti.
Türkiye'ye önemli bir katkı
Vali Kemal Çeber ise tarihi eserlere vurgu yaparak, Gaziantep'in bu enstitü sayesinde sadece bölgeye değil, Türkiye'ye de önemli bir katkı sağlayacağını ifade etti.
Kültürler arası diyalog güçlenecek
Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu Başkanı Büyükelçi Nikolaus Meyer-Landrut, Gaziantep'in bu enstitü aracılığıyla Antik Anadolu ve Akdeniz Uygarlıklarının arkeolojik ve tarihi miras hazinelerine erişim sağlayacağını söyledi. Aynı zamanda, bu enstitünün kültürler arası diyalogu güçlendireceğine inandığını ifade etti.
Büyük bir adım
Gazikültür A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Tanrıöver, enstitünün kuruluş süreci hakkında detaylar verdi ve programın bir parçası olarak ünlü fotoğraf sanatçısı Ara Güler'in çektiği arkeolojik alanlardaki fotoğraflardan oluşan serginin katılımcılar tarafından gezildiği belirtildi.Bu önemli açılışın, Türk arkeolojisinin ve kültürel mirasın korunması ve gelecekteki nesillere aktarılması için büyük bir adım olduğu vurgulanıyor.
