Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Isparta’nın Eğirdir ilçesinde düzenlenen “Eğirdir Gölü Su Eylem Planı Açıklaması, İstişare ve Değerlendirme Toplantısı”nda, gölün korunması ve su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi için hazırlanan kapsamlı yol haritasını kamuoyuyla paylaştı. Bakan Yumaklı, 2025-2030 yılları arasında hayata geçirilecek yatırımların toplam değerinin 21 milyar lira olduğunu açıkladı.
“150 Milyon Metreküp Su Tasarrufu Sağlanacak”
Planın en önemli hedeflerinden biri, sadece bir yıl içinde 150 milyon metreküp su tasarrufu sağlamak. Bu miktarın, Isparta'nın 6 yıllık içme ve kullanma suyu ihtiyacına denk geldiğini belirten Yumaklı, "Kaynaklarımızı Eğirdir Gölü için seferber ettik. Açık sulama sistemlerini kapalı sisteme dönüştürerek kayıpları azaltacağız. Diğer tüm sulama projelerini şu an için askıya aldık," dedi.
Eğirdir Gölü’nde Alarm Verici Gerileme
Eğirdir Gölü’nün Türkiye’nin en büyük tatlı su göllerinden biri olduğuna dikkat çeken Bakan Yumaklı, son 10 yılda gölün su hacminin yüzde 55 oranında azalarak 4 milyar metreküpten 1,8 milyar metreküpe düştüğünü vurguladı. Göl derinliğinin ise 11 metreden 6 metreye gerilediğini belirtti.
İklim değişikliğinin etkilerine değinen Yumaklı, Eğirdir Gölü Havzası'ndaki sıcaklık artışının son 5 yılda 1,1 santigrat dereceye, yağış düşüşünün ise %18’e ulaştığını ifade etti. 2024’te göle giren akım 372 milyon metreküp olurken, buharlaşma miktarı 473 milyon metreküpe çıktı.
Yapay Zekâ ve Bilimsel Yönetim Dönemi Başlıyor
Bakan Yumaklı, Eğirdir Gölü için oluşturulan 13 ana başlık ve 31 alt başlıktan oluşan su eylem planında üç stratejik hedef belirlendiğini söyledi:
- Suyu etkin ve adil kullanmak,
- Yeraltı ve yüzey sularını bilimsel temelde yönetmek,
- Doğal dengeyi ve ekosistemi korumak.
Türkiye’de ilk kez bir göl havzasında yapay zekâ destekli yazılım geliştirilerek suyun verimliliği anlık olarak izlenecek. Göl çevresinde modern yağış ve buharlaşma istasyonları kurulacak. Ayrıca, kayıt dışı kuyular tespit edilip denetim altına alınacak, uygun olanlar sulama sistemine entegre edilecek.
Tarım, Ekosistem ve Gelecek İçin Büyük Adım
Yumaklı, eylem planının sadece gölü değil, bölgedeki tarımsal üretim, biyoçeşitlilik, geçim kaynakları ve gıda güvenliğini de koruma amacı taşıdığını vurguladı. “Elma, kiraz, kayısı, şeftali ve badem üretiminde ön plana çıkan bu bölgede tarımsal verimlilik güvence altına alınacak” dedi.
Ayrıca istilacı türlerle mücadele, endemik balık türlerinin korunması, dip çamuru temizliği ve yapısal koruma önlemleri de planın kapsamına alındı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile ortak yürütülen projelerle gölün su kalitesi artırılacak.
Sırada Diğer Göller Var
Eğirdir Gölü’nün ardından Akşehir, Eber, Bafa, Beyşehir, Burdur, İznik, Seyfe ve Sapanca gölleri için de benzer eylem planlarının hazırlanacağını duyuran Bakan Yumaklı, “Eğirdir’i korumak, sadece bir gölü değil, aynı zamanda bir tarım mirasını, kültürü ve geleceği korumaktır” ifadelerini kullandı.
İşte 13 maddelik Eylem Planı
- Sulamalarda kullanım önceliği esas alınarak, suyun tarımda verimli kullanımı sağlanacak.
- Sulama tesisleri yenilenecek, yeni projeler öncelik sırasına göre ertelenecek.
- Alternatif su kaynakları geliştirilecek.
- Ürün deseni ve sulama yönetimi üzerine yeni stratejiler oluşturulacak.
- Yeraltı suyu kullanımı kontrol altına alınarak sürdürülebilirlik sağlanacak.
- Havza su bütçesini etkileyen unsurlar için bilimsel çalışmalar yürütülecek.
- Havzadaki sediment taşınımı modellemelerle analiz edilecek.
- Göl ve havzada sediment taşınımını engelleyecek yapısal önlemler alınacak.
- Pestisit ve kimyasal gübre kaynaklı kirliliğin önlenmesi için çalışmalar yapılacak.
- Hidrometeorolojik ölçüm ağı güçlendirilerek veri takibi iyileştirilecek.
- Toprak ve su kalitesi düzenli olarak izlenecek.
- Su verimliliği projeleri uygulanacak.
- Kamuoyunu bilinçlendirmeye yönelik eğitim faaliyetleri hayata geçirilecek.
