Hatay İskenderun Teknik Üniversitesi’nden İklim Değişikliği Uzmanı Prof. Dr. Abdulla Sakallı, yaptıkları 30 yıllık araştırma ve 2100 yılına kadar uzanan iklim modellemeleri sonucunda Akdeniz’de iklimin her geçen yıl sertleşeceğini açıkladı. Sakallı, hortumların, dolu yağışlarının ve ani sıcaklık değişimlerinin artacağı uyarısında bulundu.
ANİ YAĞIŞLAR VE SERT HAVA OLAYLARI ARTIYOR
Prof. Dr. Sakallı, özellikle 2017’den bu yana Akdeniz’de ani yağış, sert rüzgar, hortum ve iri taneli dolulara ilişkin raporlar hazırladıklarını belirtti. 2024’te Antakya’da bir saatte metrekareye 112 kilogram yağış düştüğünü hatırlatan Sakallı, “Bir ayda yağacak yağışın bir saatte düştüğünü gördük. Bu tablo Payas, Dörtyol ve Erzin’de de tekrarlandı. Hortum sıklığı her yıl artıyor ve önümüzdeki yıllarda çok daha fazla olacak” dedi.
“GÜN İÇİNDE 20 DERECELİK FARKLAR YAŞANACAK”
Deniz suyundaki ısınmanın hava sirkülasyonlarını değiştirdiğini vurgulayan Sakallı, gün içinde 10 derecelerden 20 dereceye, hatta -5 dereceden 15-20 dereceye çıkabilecek ani sıcaklık farklarının yaşanacağını söyledi. Sakallı, “2017’de yaptığımız modellemelerde 2100 yılına kadar Akdeniz’de sıcaklığın 8,5 derece artacağını öngördük. Önümüzdeki kış ılık geçecek ama ani ve çok sert sıcaklık düşüşleri göreceğiz” ifadelerini kullandı.
NARENCİYE ÜRETİCİLERİNE UYARI
Geçtiğimiz yıl Erzin’de don olayının bütün narenciye bölgelerine zarar verdiğini hatırlatan Prof. Dr. Sakallı, bu kış da benzer hatta daha şiddetli don olaylarının yaşanabileceğini belirtti. Çiftçilerin iklime uygun ürünlere yönelmesi gerektiğini vurguladı. Sakallı, “Şu anda iklim farklı bir evreye doğru gidiyor. İklime uygun türleri seçebilirler. Özellikle burada tropik meyve, tropik bitki çeşitlerini ekebilirler. Bunlar için uygun ortam oluşmaya başlar. Vahşi sulamayı bırakıp, damlama sulama yöntemine geçmeleri gerekiyor. Özellikle toprakta zaten sıcaklık artışıyla beraber yükselen su buharlaşmasının önüne geçmek için toprak örtüsünü artık kaplamaları lazım.” dedi.
“İKLİM YUMUŞATMA PLANI HAZIRLANMALI”
Yerel yönetimlerin ve kurumların iklim odaklı eylem planı yapması gerektiğini söyleyen Sakallı, şunları kaydetti:
“Kısa uzun, kısa orta ve uzun vadede bizim iklim öncelikli eylem planları oluşturmamız gerekiyor. Çünkü bir iklimi yumuşatmanın en önemli ayaklarından birisi mevcut yeşil alanları artırmak. Drenaj sistemlerini artırmamız lazım. Su toplama havzalarını genişletmemiz gerekiyor. Özellikle şehirlerimizin altyapılarında geçirgenliği olan sistemler kullanmamız lazım. Avrupa ülkeleri geçirgenliği üst düzey olan asfaltlar kullanmaya başladı. Biz de burada kullanmak zorundayız artık. İklime uyum strateji planı hazırlamamız lazım. Yerel yönetimler, üniversiteler iş birliğiyle yapılması gerekiyor ve bilimsel bir gerçeklere bilimsel verilere dayandırılması lazım.”
Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından Antalya için 28 Ekim Çarşamba günü yapılan uyarıdan sonra akşam saatlerinde aniden bastıran yağış ve dolu hayatı felç etti. Yollarda su birikintileri oluşurken, kuvvetli rüzgar nedeniyle bazı ağaçlar devrildi.
