Türkiye'nin 2026 yılı ortasında nüfusunun 87.926.082 kişi olacağı tahmin ediliyor. Ancak son yıllarda doğurganlık hızında ciddi bir düşüş de yaşanıyor.
Ankara merkezli düşünce kuruluşu Toplum Çalışmaları Enstitüsü’nün hazırladığı rapora göre; Türkiye’de toplam doğurganlık hızının 2013 yılında 2,11 seviyesinden 2024 itibarıyla 1,484’e gerilediği tespit edildi.
İkinci Çocuk Etkiliyor…
Rapora göre, doğurganlıktaki düşüşün en belirleyici unsuru ikinci çocuk kararı verilirken ortaya çıkıyor. Buna göre, toplam kaybın yüzde 56,6’sı tek başına 1’den 2’ye geçişteki kırılmadan, yani birinci çocuğa sahip ailelerin ikincisinden vazgeçme eğiliminden kaynaklanıyor.
Veriler ayrıca, 2013–2024 döneminde 1’den 2’ye geçiş oranının 0,906’dan 0,725’e gerilediğini gösteriyor. Raporda bu durumun, Türkiye’de doğurganlık davranışında yeni bir evreye işaret ettiği belirtilerek, ‘2010’ların sonunda 1’den 2’ye geçişin tıkanmasıyla yeni ve daha kritik bir evreye girildiği’ değerlendirmesi yapılıyor.
Evlenmeler Yavaşladı…
Raporda evlilikteki düşüş de ikincil faktör olarak öne çıkıyor. Bu kapsamda, toplam kaybın yüzde 34,8’inin evlilik etkisinden kaynaklandığı belirtiliyor. Bir diğer önemli etkense ekonomi.
Raporda doğurganlıktaki düşüşün yalnızca demografik değil, aynı zamanda ekonomik bir boyutu olduğu vurgulandı. Bu çerçevede, 1’den 2’ye geçiş kırılmasının yalnızca demografik bir olgu olmadığı, bunun gerisinde somut bir ekonomik mekanizmanın yattığı da ortaya konuyor.
TÜİK verilerine dayanan analizde, en düşük gelir grubunda konut ve gıda harcamalarının toplam payının yüzde 63,6’ya ulaştığı belirtilerek, bu durumun ikinci çocuk kararının önünde finansal bir engel oluşturduğuna işaret ediliyor.
