Kamuoyunda yakından takip edilen ve "suça sürüklenen çocuk yasası" olarak bilinen düzenleme, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nden (TBMM) geçerek kanunlaştı.
Çocukları Koruma Kanunu Yasalaştı
Son dakika gelişmesi olarak duyurulan habere göre; suça sürüklenen çocukları kapsayan temel düzenleme olan Çocukları Koruma Kanunu, Meclis'te kabul edildi. Yapılan oylamalar sonucunda yasa teklifi onaylanarak resmen yürürlüğe girme aşamasına geldi.
Meclis Süreci Tamamlandı
TBMM'de görüşülen bu önemli yasal düzenleme, çocukların korunmasına ve suça sürüklenen çocuklarla ilgili hukuki çerçeveye yönelik yasal süreci tamamlamış oldu. Kanunun kabul edilmesiyle birlikte, çocukları koruma odaklı yasal zemin güncellenerek yasalaştı.
Ateşli Silahların Muhafazasına Yeni Yaptırım
Yeni düzenleme ile Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'a yeni bir madde ekleniyor. Ateşli silahını dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza ederek silahın çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişiler, eylem daha ağır bir suçu gerektirmediği takdirde 1 yıldan 3 yıla kadar hapisle cezalandırılacak.
Yaş Gruplarına Göre Ceza İndirimleri ve İstisnalar
Türk Ceza Kanunu'nda yapılan değişikliklerle çocukların yaş gruplarına göre yeni ceza sınırları belirlendi:
Fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmuş olup 15 yaşını doldurmamış olanlar, işledikleri fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamıyor veya davranışlarını yönlendirme yeteneği yeterince gelişmemişse ceza sorumlulukları olmayacak; ancak bu kişiler hakkında çocuklara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunacak.
Bu durumdaki (12-15 yaş) çocuklar fiilin anlam ve sonuçlarını algılayabiliyorsa, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası 13 yıldan 18 yıla, müebbet hapis cezası ise 10 yıldan 12 yıla kadar hapis cezasına dönüştürülecek. Diğer cezalar yarı oranında indirilecek ve her fiil için verilecek ceza 9 yılı geçemeyecek.
Fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmuş olup da 18 yaşını doldurmamış olanlar için ise ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren durumlarda 19 yıldan 27 yıla, müebbet hapis cezasında 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası verilecek. Diğer cezalar üçte biri oranında indirilecek ve verilecek hapis cezası 15 yılı aşamayacak.
Kasten öldürme veya neticesi sebebiyle kasten yaralama (bitkisel hayata girme, organ işlevini yitirme, gebe kadının çocuğunu düşürmesi vb.) gibi ağırlaştırılmış yaralama suçlarını işleyen 15-18 yaş grubundaki çocuklara, kasta dayalı kusurun ağırlığı ve daha önceden kasıtlı bir suçtan mahkum edilmiş olma gibi durumlar göz önüne alınarak yaş indirimi uygulanmayabilecek.
Ayrıca hakime, 12-15 yaş grubundaki çocuklar için bir üst grubun ceza rejimini uygulama yetkisi tanınıyor.
Ebeveynlere Verilecek Cezalar Artırılıyor
Kanun, aile kurumunu ve özellikle çocukları korumak adına ebeveynlerin yükümlülüklerine yönelik cezaları da artırıyor:
Aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyenler için şikayet üzerine öngörülen "1 yıla kadar" hapis cezası, "3 aydan 2 yıla kadar" şeklinde değiştiriliyor.
Hamile olduğunu bildiği eşini veya kendisinden gebe kalmış evli olmayan bir kadını çaresiz durumda terk eden kimseye verilen 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezasının sınırı 6 aydan 2 yıla kadar yükseltilecek.
Bu eylemlerin neticesinde çocuğun bitkisel hayata girmesi, organ işlevini yitirmesi veya ölümü gibi ağırlaşmış yaralama durumlarında şikayet aranmaksızın faile verilecek ceza yarısından 2 katına kadar artırılacak.
Velayet hakları kaldırılmış olsa da, uyuşturucu kullanımı veya sarhoşluk gibi eylemlerle çocuğunun ahlak, güvenlik ve sağlığını ağır tehlikeye sokan ana veya babaya öngörülen "3 aydan 1 yıla kadar" olan hapis cezası sınırı "1 yıldan 3 yıla kadar" olacak.
Çocuk Hükümlülerin Eğitimevine Ayrılma Süreçleri
Ceza Muhakemesi ve infaz yasalarında çocukların yargılanma ve eğitim süreçlerini iyileştirecek kararlar alındı:
15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılmaksızın düzenlenen iddianameler, eksiklerin giderilmesi için savcılığa iade edilecek.
Kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan toplam 5 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olan çocuk hükümlülerin cezaları doğrudan çocuk eğitimevlerinde yerine getirilecek.
Kapalı cezaevinden eğitimevine ayrılma kararları; psikolog, pedagog, öğretmen ve baro tarafından görevlendirilecek bir avukatın da bulunduğu idare ve gözlem kurulu tarafından en geç 3 ayda bir yapılacak değerlendirme sonucunda verilecek. Tutumları olumsuz değerlendirilenlerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma süreleri 6 ayı geçmeyecek.
12-18 yaş grubu çocuklar, cezaevlerinde cinsiyetleri, fiziki gelişimleri ve suç türleri göz önüne alınarak ayrı bölümlerde barındırılacak.
Kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, uyuşturucu ticareti ve örgüt kurma suçları hariç olmak üzere, koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar kurumda geçirdiği 1 gün, 2 gün olarak dikkate alınacak.
