Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre, Danimarka'da yaşayan bir kişi, "Seher" adını kullanarak iki ülke arasında yaşadığı isim farklılıkları nedeniyle sıkıntılar yaşadı. Türkiye'deki kimlik belgelerinde de isminin değiştirilmesini talep eden kişi, Çorum 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne başvuruda bulundu.
Çorum 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin Kararı
Çorum 4. Asliye Hukuk Mahkemesi, davanın reddine karar verdi. Mahkeme, davacının tanık ifadelerine dayanarak, sosyal yaşamında isim farklılığı nedeniyle bir sorun yaşamadığını belirtti. Ayrıca, talebin hukuki bir menfaate dayanmadığı vurgulandı. Kararda, davacının değiştirdiği ismiyle hitap edilmesini istemesi, talebin haklı bir gerekçeye sahip olmadığını ortaya koydu.
İstinaf Mahkemesi'nin Değerlendirmesi
Davacı, kararı istinaf ederek Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi'ne taşıdı. Ancak, Bölge Adliye Mahkemesi, yerel mahkeme kararını hukuka uygun bularak başvuruyu reddetti. Mahkeme, davacının Türkiye'deki resmi işlemlerinde yaşadığı sorunların kişisel menfaatle kamusal menfaat arasında bir denge kurularak değerlendirilmediğini savundu.
Anayasa Mahkemesi'ne Bireysel Başvuru
Davacı, kararın ardından Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulundu. Yüksek Mahkeme, Anayasa'nın 20. maddesi uyarınca özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine hükmetti. Anayasa Mahkemesi, yerel mahkemenin kararının yeniden değerlendirilmesi için karar örneğinin yerel mahkemeye gönderilmesine karar verdi.
AYM'nin Kararının Gerekçesi
Anayasa Mahkemesi'nin kararında, devletin isimlerin korunması ve değiştirilmesi yönündeki yükümlülükleri vurgulandı. Kişilerin isimleri üzerindeki tasarrufların Anayasa'nın 20. maddesi kapsamında geniş yorumlanması gerektiği ifade edildi. Ayrıca, idari ve yargısal makamların kişisel yarar ile kamu menfaatleri arasında adil bir denge kurması gerektiği belirtildi. Nüfus kayıtlarının uluslararası işlemlerde de sorunsuz bir şekilde gerçekleşmesinin kamusal makamların sorumluluğunda olduğu kaydedildi.
Anayasa Mahkemesi, davacının Danimarka'da isim değişikliği yapmasının ardından iki ülke arasında yaşadığı kimlik ve belgelerindeki farklılıkların, resmi işlemlerinde sorun yaratabileceğini belirtti. Yargı makamlarının karar verirken kişisel menfaat ile kamusal menfaat arasında adil bir denge kurmadığını belirten Mahkeme, bu eksikliğin özel hayata saygı hakkının ihlaline yol açtığını vurguladı.
Yüksek Mahkeme, isim değişikliği taleplerinde, kişisel ve kamusal menfaatler arasındaki dengeyi sağlamada yeterli gerekçelerin sunulması gerektiğini ifade etti. Bu kapsamda, kararın anayasal güvenceleri göz önünde bulundurarak yeniden değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldı.
