DW Türkçe'den Alican Uludağ'ın haberine göre; Anayasa Mahkemesi (AYM), 2014 ve 2015 yıllarında İstanbul Taksim Meydanı'nda düzenlenen 1 Mayıs İşçi Bayramı kutlamalarının yasaklanması ve polis müdahalesi nedeniyle yaşanan hak ihlalleri üzerine önemli kararlar verdi. Mahkeme, Taksim Meydanı'nın işçiler için sembolik bir anlam taşıdığını belirterek, "Taksim Meydanı, emekçilerin ortak hafızasıdır" ifadesini kullandı.
Yasaklara Karşı AYM Başvuruları
Dönemin DİSK Genel Başkanı Kani Beko, DİSK Genel Sekreteri Arzu Çerkezoğlu, KESK Başkanı Lami Özgen, TMMOB Başkanı Mehmet Soğancı, TTB Başkanı Bayazıt İlhan ve TTB üyesi Hüseyin Demirdizen, 2014 ve 2015 yıllarındaki Taksim yasağına karşı AYM'ye başvuruda bulundu. AYM, 12 Ekim 2023'te yaptığı toplantıda, başvurucuların toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının ihlal edildiğine karar verdi.
Taksim Meydanı'nın Sembolik Değeri
AYM kararında, 1 Mayıs 1977'deki olayların Taksim Meydanı'nın işçiler için sembolik bir anlam kazanmasına neden olduğu vurgulandı. 1997'deki kutlamalarda yaşanan olaylara dikkat çekilen kararda, Taksim'in işçi ve sendikalar için ortak bir hafıza oluşturduğu ifade edildi.
1 Mayıs'ın Taksim ile Özdeşleşmesi
1 Mayıs'ın Taksim Meydanı ile özdeşleşmesi nedeniyle, mekânın sınırlanmasının düşüncenin sınırlanmasına neden olduğu belirtildi. AYM, Taksim'in yasaklanmasının, sadece sosyal ve kültürel faaliyetlerde aksaklıklara yol açmanın ötesinde, 1 Mayıs gösterilerine müdahaleyi haklı çıkarmadığını vurguladı.
Toplantı ve Gösteri Hakkının İhlali
Mahkeme, 1 Mayıs'ı Taksim Meydanı'nda kutlamak isteyenlerin gösteri ve yürüyüş hakkına yönelik zor kullanılarak yapılan müdahalenin demokratik bir toplumda gerekli ve haklı gerekçelerle desteklenmediğini belirtti. Kararda, mekân seçme serbestisinin kategorik olarak yasaklanmasının anayasal hak bakımından kabul edilemez olduğu vurgulandı.
AYM'den İdareye Öneriler
Anayasa Mahkemesi, kamu gücünü kullanan organlara toplantıya müdahalede bulunduklarında şu değerlendirmeleri yapmalarını önerdi: Tehlike veya tehdidin somut bir şekilde varlığını irdelemek, hakların sınırlanmasına ihtiyaç duyulduğunda bunu gerektiği oranda yapmak ve toplantı ve gösteri hakkının etkin kullanımına yönelik olarak idarenin pozitif yükümlülüklerini gözetmek. AYM, mekân yasağına ilişkin karar verilmesinin somut ve haklı gerekçelere dayanması gerektiğini vurgulayarak, demokratik toplum düzeninin gerekliliklerine uygunluğunu talep etti.
