Türk milleti için 10 Kasım, sadece bir yas günü değil; bir milletin kalbinde ölümsüzleşen liderine duyduğu sonsuz saygının simgesidir.
Peki, Atatürk’ün hayata veda ettiği o sabah Dolmabahçe Sarayı’nda neler yaşandı? İşte çok az bilinen 10 Kasım hikâyeleri…
“Saat 09.05’te Durdu” — Aslında O Saat Sonradan Durduruldu
Atatürk’ün ölüm saati olarak bilinen 09.05, aslında o anda odadaki saatin durduğu anlamına gelmiyor.
O gün, Dolmabahçe’deki görevli subaylar ve doktorlar, vefat haberini duyurmak için saate baktıklarında 09.05’i not ettiler.
Atatürk’ün odasındaki saat ise, saygı ifadesi olarak daha sonra o saate sabitlendi.
Bugün Dolmabahçe’deki o saat hâlâ 09.05’te durur.
“Gözyaşlarını Tutamayan Askerler”
Atatürk’ün son nefesini verdiği an, odada bulunan askerlerden biri nöbet tutuyordu.
Genç teğmen, gözyaşlarını tutamayıp ağlayınca amiri ona,
“Asker ağlamaz!”
dedi.
Ancak birkaç saniye sonra aynı komutan da ağlamaya başladı.
Bu an, orada bulunan hemşirelerin anılarında “o gün Dolmabahçe’de ağlamayan kimse kalmadı” şeklinde geçer.
“Yaver Salih Bozok’un Vefatı”
Atatürk’ün en yakın dostlarından ve yaverlerinden Salih Bozok, 10 Kasım günü Dolmabahçe’deydi.
Atatürk’ün vefatının ardından Bozok, derin bir sarsıntı yaşadı.
Cenazenin ardından tabancasıyla intihar girişiminde bulundu.
Ağır yaralı olarak hastaneye kaldırıldı ve kısa süre sonra hayatını kaybetti.
Bu olay, tarihe “Atatürk’le birlikte ölen adam” olarak geçti.
“O Gün Dolmabahçe’nin Perdeleri Kapatılmadı”
Vefatın ardından Saray’da büyük bir sessizlik hakimdi. Ancak bir detay dikkat çekiciydi:
Atatürk’ün odasındaki perdeler kapatılmadı.
Görevliler, “O karanlığı Atatürk sevmezdi” diyerek güneşin odaya girmesine izin verdiler.
O günden sonra da Dolmabahçe’deki o pencere hep açık kaldı.
“Cenaze Töreninde Bir Milletin Sessizliği”
Atatürk’ün cenazesi, 19 Kasım 1938’de Dolmabahçe’den çıkarıldı.
Tabut, halkın omuzlarında İstanbul sokaklarında ilerlerken bir tek ses duyuluyordu: Ayak sesleri.
Yaklaşık 1 milyon kişi, tabutun geçtiği güzergâhta diz çökerek saygı duruşunda bulundu.
Bir İngiliz gazetesi ertesi gün şu manşeti attı:
“Bütün bir millet, sessizliğin içinde ağladı.”
“Anıtkabir’e Ulaşana Kadar 15 Yıl”
Atatürk’ün naaşı, Anıtkabir’e taşınmadan önce uzun süre Etnografya Müzesi’nde bekletildi.
15 yıl boyunca burada özel bir odada muhafaza edildi.
1953 yılında, görkemli bir törenle Anıtkabir’e nakledildi.
Yani bugün Anıtkabir’de yatan naaş, 10 Kasım 1938’den tam 15 yıl sonra oraya taşındı.
“Atatürk’ün Son Sözü”
Atatürk’ün son anlarında dudaklarından şu kelimeler döküldü:
“Aleykümesselam.”
Bu, kendisine verilen “Elveda Paşam” selamına karşılık olarak söylediği son sözdü.
Hem saygı hem de vedayı simgeliyordu.
“10 Kasım’da Her Yıl Aynı Noktada Güneş Işığı”
Anıtkabir’in mimarları, 10 Kasım sabahı saat 09.05’te Atatürk’ün mozolesine doğrudan güneş ışığı girecek şekilde bir mimari düzenleme yaptı.
Bu, rastlantı değil; bilinçli bir planlamaydı.
Bugün hâlâ her 10 Kasım sabahı, saat 09.05’te o ışık mozoleye vurur.
“Bir Yıl Sonra Aynı Gün Yağan Yağmur”
10 Kasım 1939’da Türkiye’nin birçok kentinde aynı anda yağmur yağdığı kayıt altına alındı.
Gazeteler, bu olayı “Doğa bile ağladı” başlıklarıyla manşetlerine taşıdı.
Halk arasında “O gün gökyüzü bile Paşa’sını uğurladı” denildi.
“Atatürk’ün Vefatından Sonra Durmayan Kalp”
Doktorlar Atatürk’ün vefatının ardından uzun süre kalbini dinlediler.
Zayıf da olsa birkaç saniye boyunca atım devam etti.
Doktor Asım Arar anılarında bu anı şöyle anlattı:
“O kalp öyle kolay kolay durmak istemedi. Çünkü o kalp bir milleti taşıyordu.”
