Antalya'nın Manavgat ilçesindeki İlarma Sahili'nde gün batımı manzarası yakalamak isteyen amatör dron kullanıcısı Fatih Mehmet Püsküllüoğlu, cihazını havaya kaldırdıktan kısa bir süre sonra kıyıdan yaklaşık 200-300 metre açıkta sıra dışı bir hareketlilik fark etti. Deniz yüzeyine yaklaşarak kayda giren amatör fotoğrafçı, Akdeniz'in berrak sularında sürü halinde ilerleyen on üç vatoz balığını beş dakika boyunca havadan takip etti. Sosyal medyada büyük ilgi gören bu nadir doğa olayı, hem bölge sakinlerinde merak uyandırdı hem de bilim dünyasında heyecan yarattı.
Yaşadığı deneyimi anlatan Fatih Mehmet Püsküllüoğlu, "Dün akşam Manavgat İlarma Sahili'nde gün batımını çekmek için sahilde dron havaya kaldırdım. Yaklaşık 200-300 metre denize doğru ilerlediğimizde deniz içerisinde bir hareketlilik gördüm. Hareketlere doğru yaklaştığımda bir vatoz sürüsü vardı. Vatoz sürüsünü dron ile takip etmeye başladım. Çok heyecan verici bir andı benim için. İlk defa böyle bir şeye denk gelmiştim. Heyecan verici bir durum her zaman denk gelen bir durum değil. Vatozlar ile yaklaşık 5 dakika kadar birlikte uçtuk. Yanlarında da küçük küçük balıklar geliyordu. İnanılmaz bir andı" sözleriyle o anki duygularını paylaştı.
Kritik Seviyedeki Nesil Antalya Kıyılarında Koruma Altında
Kaydedilen bu eşsiz görüntüler, deniz biyolojisi uzmanları tarafından Akdeniz'deki biyoçeşitliliğin ve ekolojik dengenin durumu açısından masaya yatırıldı. Görüntüleri inceleyen Akdeniz Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Gökoğlu, bu tarz vakaların doğada çok az görüldüğünü belirterek durumun ciddiyetine ve önemine dikkat çekti.
Vatozların kıkırdaklı balıklar sınıfında yer aldığını ve hızla azalan popülasyonları nedeniyle nesillerinin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Mehmet Gökoğlu, "Görüntüyü çeken arkadaşımız çok güzel bir görüntü yakalamış. Mükemmel bir görüntü. Doğada bu tarz görüntüler nadir oluşur. Çok güzel bir ambiyans oluşturmuşlar. Öncelikle doğada bu tür vakalar çok az görülüyor. Vatoz türü kritik seviyede, nesli tükenmekte olan ve yok olmaya doğru bir tür yani kritik seviyeye ulaşmış. Görünen 13 bireylik çok güzel bir sürü. Özellikle bu tür doğada 2-6 arasında yavru verir. Vatozlar bildiğiniz üzere kıkırdaklı balıklar ve hızla nesilleri azalan türler. Bu nedenle videoda 13 kişilik bir sürü giriyoruz. Genellikle vatozlar balıkçı ağlarına vurduğu zaman sürü halinde dolandıkları için sürü olduğu gibi ağa vuruyor. Dolayısıyla bu şekilde yakalanıyorlar ve sürü yok oluyor. Bu nedenle gittikçe doğada azaldı" açıklamasında bulundu.
Mevsimsel Üreme Döngüsü Nedeniyle Kıyısal Sular Seçildi
Vatozların temmuz ayında Antalya kıyılarına bu kadar yaklaşmasının arkasında, yavrularının hayatta kalma şansını artırmaya yönelik içgüdüsel bir biyolojik süreç yer alıyor. Akdeniz'in bu dönemdeki sıcaklığı ve sığ suların sunduğu besin zenginliği, kıkırdaklı balıkların üreme dönemlerinde kıyı şeritlerini tercih etmesindeki en büyük etken olarak biliniyor.
Bu yer değiştirme hareketinin geçici bir doğa olayı olduğunu ifade eden Prof. Dr. Gökoğlu, "Bu dönem kıkırdaklı balıklar üremek için kıyıya yaklaşırlar. Yani kıyısal sulara yaklaşırlar. Yavrularının yaşamını garanti etmek ve besin açısından da zorluk çekmemeleri için yavrular kıyıya yakın yavrularını bırakırlar. Dolayısıyla kıyıya yanaşmış bir sürü bu. Geçişleri temmuzun sonuna ağustosun başına doğru artık kıyıdan çekilmeye ve derinlere gitmeye başlarlar" şeklinde konuştu.
Deniz Severlere Rahat Olun Çağrısı ve Balıkçılara Uyarı
Yaz sezonunun ortasında sahillerde görülen bu hareketlilik, denize giren vatandaşlar arasında kısa süreli bir tedirginlik yaratsa da uzmanlar herhangi bir tehlike bulunmadığının altını çiziyor. Vatozların kendi doğal ortamlarında zararsız canlılar olduğunu belirterek bölge halkının ve turistlerin korkmaması gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Gökoğlu, "Vatandaşlar vatozları gördüğünde hiçbir şey yapmasınlar. Zaten vatozlar denizlerin canlılarıdır. Vatandaşların korkmasına ve tedirgin olmasına gerek yok. Çünkü bunlar deniz canlıları yaşam alanları deniz olduğu için. Zararsız canlılar bunlar. Zaman zamanda kıyıda bu şekilde görülebilir. Özellikle zaten bu mevsimde kıyıya yanaştılar. Vatandaşlar korkmasınlar rahatlıkla denize girsinler" tavsiyesinde bulundu. Bu hassas türün Akdeniz ekosistemindeki varlığını sürdürebilmesi için bölgedeki ticari ve amatör balıkçılara da çok büyük bir sorumluluk düşüyor. Ekonomik bir değeri olmasa da denizdeki zincirin halkalarından biri olan bu canlıların korunması adına son uyarısını yapan Gökoğlu, "Balıkçılar ağa takılan vatozları yakaladığı zaman hemen geri bıraksınlar. Çünkü gerek Atlantik gerek Akdeniz de hızla nesilleri azalan türlerdir vatozlar. Bizim açımızdan ekonomik bir değeri yok ama bunlar ekosistemin bir parçası. Dolayısıyla balıkçılarımız yakaladığı zaman hiç bekletmeden canlı bir şekilde tekrar denize atmaları gerekiyor" dedi.
