Türk dili ve kültürünün köklerini yaşatmak, unutulmaya yüz tutmuş ya da yöresel olarak zenginleşen kelimeleri gelecek nesillere aktarmak amacıyla çalışmalarını sürdüren Türk Dil Kurumu, dil hazinemizin derinliklerini gözler önüne sermeye devam ediyor.
Borani Kelimesinin Anlamı ve Yöresel Kullanımı
Türkçe Sözlük'te borani, bulgur, yarma veya pirinçle pişirilen ıspanak ve benzeri bir sebze üzerine yoğurt dökülerek yenilen bir yemek olarak tanımlanıyor. Sözcüğün bu anlamıyla pek çok farklı ilin ağzında yaşadığı Derleme Sözlüğü'nde kayıt altına alınmış durumdadır.
Hangi İllerde Kullanılıyor?
Derleme Sözlüğü verilerine göre "borani" sözcüğü Adana, Antalya, Artvin, Bolu, Denizli, Elâzığ, Erzurum, Gümüşhane, İstanbul, İzmir, Kırklareli, Manisa, Muğla, Samsun, Sivas, Şanlıurfa, Tekirdağ, Van ve Yozgat'ta yaygın olarak kullanılıyor. TDK, vatandaşların yörelerinde kullanılan farklı sözlerin anlamlarına ozel.sozluk.gov.tr adresinde yer alan Derleme Sözlüğü üzerinden ulaşabileceğini hatırlatıyor.
Osmanlı Saray Mutfağından Günümüze Borani Geleneği
Tarihsel kökenleri Osmanlı saray mutfağına kadar uzanan borani, yalnızca ıspanakla sınırlı kalmayıp Anadolu'nun farklı bölgelerinde pazı, taze kabak, ebegümeci gibi otlar, nohut, et veya köfte çeşitleriyle de zenginleştirilerek sofralardaki yerini alıyor. Özellikle sarımsaklı yoğurt ve kızdırılmış tereyağı ile buluştuğunda Türk mutfağının en özgün yoğurtlu sebze yemekleri arasında öne çıkıyor.