Fransa'da mahkeme, bir çiftin 150 Avro'ya aldığı Afrika maskesini 4,2 milyon Avro'ya satan tüccarı haklı buldu.
Çift, maskeyi "kandırıldıkları" iddiasıyla tüccara karşı dava açmıştı. Ancak mahkeme, "eserin değerini yeterince araştırmanın" çiftin sorumluluğu olduğuna karar verdi. Mahkeme, Gabon hükümetinin satışın iptal edilmesi ve maskenin Gabon'a geri gönderilmesi talebini de reddetti. Emekli çift, maskeyi atalarının eski Fransız sömürgesi Gabon'daki evinde bulmuştu. Çift, maskenin gerçek değerini öğrendikten sonra maskeyi 2021 yılında bir tüccara 150 Avro'ya satmıştı. Hikaye, 80'lerindeki çiftin, Fransa'nın güneyindeki yazlık evlerindeki eşyaları satma isteğiyle başlamıştı. Çiftin evi, Gabon'un 20. yüzyıldaki koloni valisi olan Rene-Victor Fournier'den miras kalmıştı. Maskenin bulunduğu tahta dolap içindeydi. Tüccar, maskeyi satın aldığında gerçek değerini bilmediğini iddia etti.
DA VİNCİ'NİN RESİMLERİNDEN DAHA NADİR BİR ESER
Çift, Mart 2022’de Montpellier kentinde düzenlenen müzayedeyi takip ettiklerinde, bu maskenin Gabon’daki Fang halkı tarafından yapılan 19. yüzyıldan kalma nadir bir Ngi maskesi olduğunu öğrendi. Katalogda maskenin 1917’de Fournier tarafından “bilinmeyen bir şekilde edinildiği” şeklinde belirtiliyordu. Fransız basınına konuşan bir uzman, Fang ustalarının bu maskeden yalnızca 10 kadar ürettiğini ve "Bu eser, Leonardo Da Vinci'nin resimlerinden bile daha nadir" ifadesini kullandı.
TÜCCAR 300 AVRO TEKLİF ETTİ, DAVA AÇILINCA GERİ ÇEKTİ
Açık artırmada 300 bin Avro'ya kadar çıkan maske, anonim bir kişi tarafından 4,2 milyon Avro'ya satın alındı.
Bu gelişmenin ardından çift, tüccarın maskenin değeri konusunda kendilerini yanlış yönlendirdiği iddiasıyla satışın iptali için dava açtı. Davaya müdahil olan Gabon hükümeti de, maskenin Gabon halkından çalındığını belirterek eserin iade edilmesini talep etti. Fransa Parlamentosu, 2020 yılında Senegal ve Benin'den sömürge döneminde çalınan eserlerin geri gönderilmesi yönünde oy kullanmıştı. Fransa'da 90 bin civarında Afrika eseri bulunuyor, ve bunların büyük bir kısmı Sahra altı Afrika ülkelerinden gelmektedir. Maskenin gerçek değerini bilmediğini savunan tüccar, iyi niyet göstererek çifte 300 bin Avro teklif etmiş olduğunu ifade etti. Ancak çiftin dava açması üzerine tüccar bu teklifini geri çekti.
HAKİM: DAVACILAR MASKENİN DEĞERİNİ ARAŞTIRMAKTA YETERSİZ KALDI
Tüccarın avukatı, çiftin maskenin gerçek değerini araştırmakta yetersiz kaldıklarını savunarak, "Evinizde böyle bir obje varsa, onu vermeden önce biraz daha meraklı olmalısınız" dedi. Hakim, kararında çiftin maskenin "tarihi ve sanatsal değerini araştırmakta yetersiz kaldığını" vurguladı. Çiftin avukatı, "Hakim bu kararla bir emsal oluşturdu. Bundan böyle bir profesyonelle iş yapmadan önce başka bir profesyonele danışmamız gerekecek" şeklinde konuştu.
