Samsun'un Çarşamba ilçesi Gemlik mevkisinde çeltik hasadı başlamışken, üreticiler kahverengi kokarca zararlısının tehdidi ile karşı karşıya kalıyor. Sedat Kurnaz, 2024 yılı çeltik hasadının hava şartları ve susuzluktan dolayı sorunlu geçtiğini ifade ederek, "Geçen seneye göre hemen hemen aynı oranda hasat yapıyoruz. Dönümüne göre rekolte değişiyor. Ortalama 1 dönüm başına 600 kilogram kadar hasat yapıyoruz," dedi. Kurnaz, toplamda bin 600 dönümlük bir alanda hasat yaptıklarını da sözlerine ekledi.
Çeltikte herhangi bir zararımız yok
Kurnaz, geçen yıl 24-25 lira olan çeltik fiyatının bu yıl 30 lira bandında açıklandığını ancak fiyatlardan memnun olmadıklarını belirtti. 2024 fındık hasat sezonunda çiftçilerin emeğini boşa çıkaran kahverengi kokarca zararlısının henüz çeltiği hedef almadığını ifade eden Kurnaz, “Kahverengi kokarca zararlısından etkilenmedik. Çeltikte herhangi bir zararımız yok ama gelecek sene için korkuyoruz,” dedi.
17 bin dönümlük alanda ekim yapılıyor
Çarşamba Ziraat Odası Başkanı Muammer Aydemir, "Çarşamba'da resmi olarak 15 bin dönüm alanda çeltik ekimi yapılıyor ama yaklaşık 2-3 bin dönüm de resmi olmayan kesimde ekiliyor. Toplamda 17 bin dönümlük alanda ekim yapılıyor," şeklinde konuştu.
Zarar vermiyor
Kahverengi kokarca ile mücadele etmek için önümüzdeki günlerde yapılacak toplantıda üreticilere ilaç dağıtımının gerçekleştirileceğini belirten Aydemir, "Şu ana kadar kahverengi kokarca zararlısının çeltiğe bir zarar verdiğini görmedik ama bu zararlı, Karadeniz Bölgesi'ni tamamen etkisi altına almış durumda. Hem valiliğimiz hem bakanlığımız olarak büyük mücadele ediyoruz," ifadelerini kullandı. Ayrıca, kokarcaların evlere saldırmaya başladığını ve açık alanlardan kapalı alanlara geçtiğini de vurguladı.
Çeltik nedir?
Dünyada Antarktika hariç hemen her kıtada yetiştirilen çeltik, özellikle tropikal iklim kuşağı dışındaki topraklarda yüksek verim göstermektedir. Milattan önce 3000 yılında Asya’da yayılmaya başlayan çeltik, zamanla tüm dünyada yetiştirilen nadir ekinlerden biri haline gelmiştir.
Çeltik, tahıllar arasında en yüksek besleyici değere sahip alternatiflerden biri olarak tanınmaktadır. İçeriğindeki amino asitler, çeltiği protein yönünden zengin hale getirir. Dünya nüfusunun yarıdan fazlası, çeltiği temel besin maddelerinden biri olarak tüketmektedir. Günümüzde, küresel çapta en çok üretimi yapılan ekinlerin başında çeltik gelmektedir. Çeltik yetiştiriciliği, dünyada tarımsal ürünler arasında ikinci sırada yer alır.
Çeltik, bataklık, savan arazisi, ormanlık alanlar, lagünler ve hem derin hem de sığ sularda kolaylıkla yetiştirilebilen bir bitkidir. Yetiştiği alana bağlı olarak boyu değişen çeltik, yüksek nem ve güneş ışığına tolerans gösterebildiği için hemen her ülkede tarımı yapılmaktadır.
Tek yıllık bir bitki olan çeltiğin kökü ince ve saçaklıdır. Su içinde çimlenir ve kökleri su altında sürekli kalabilir, bu da onu diğer tahıllardan ayıran önemli bir özelliktir. Boğumlu sapa sahip olan çeltik ekininin erkenci çeşitleri kısa, geççi çeşitleri ise daha uzun boylu olarak tarif edilmektedir.
Çeltik, birden fazla sap ve salkım oluşturarak kardeşlenme özelliği taşır. Kardeşlenme, tohum ekiminden yaklaşık 2 hafta sonra meydana gelir. Sapın uç kısımlarında bulunan çiçekler, salkım şeklinde görülmektedir ve bir salkımda 100 ile 150 arasında çiçek yer almaktadır.
