Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) Kızılot Proje Koordinatörü Fatih Polat, Akdeniz'e dökülen tatlı sularda yaşayan Nil kaplumbağalarının (Trionyx triunguis) yaşam alanlarının hızla daraldığını belirterek, türün geleceğini tehdit eden en önemli unsurların kıyı yapılaşması ve olta balıkçılığı olduğunu açıkladı.
Antalya'da Yeni Yuvalama Alanları Tespit Edildi
2018 yılından bu yana Nil kaplumbağaları üzerine çalışmalar yürüten Fatih Polat, Antalya'da daha önce kayıt altına alınmamış 4 ila 5 yeni yuvalama alanı tespit ettiklerini söyledi.
Polat, Nil kaplumbağasının göl ve nehir gibi tatlı sularda yaşadığını ancak tuz toleransı sayesinde denizde de hareket edebildiğini belirterek, türün Akdeniz kıyılarında Dalyan'dan Asi Nehri'ne kadar geniş bir yaşam alanına sahip olduğunu ifade etti.
"Popülasyon 1000'in Üzerinde Olabilir"
2001 yılında yapılan araştırmalarda Türkiye'de 1000'in altında birey bulunduğunun açıklandığını hatırlatan Polat, son yıllarda yürüttükleri saha çalışmalarının farklı bir tablo ortaya koyduğunu söyledi.
Antalya'da yaklaşık 20-25 derede inceleme yaptıklarını belirten Polat, bazı bölgelerde her derede 50'nin üzerinde bireyin gözlemlendiğini ve toplam popülasyonun 1000'in üzerinde olabileceğini düşündüklerini kaydetti. Yuvalama alanlarının daralması nedeniyle dişilerin yumurta bırakacak uygun alan bulmakta zorlandığını ifade eden Polat, kıyılara yerleştirilen kayaların ve doğal bitki örtüsünün tahrip edilmesinin de üreme başarısını olumsuz etkilediğini söyledi.
Olta Balıkçılığı ve Yanlış Besleme Türü Tehlikeye Atıyor
Pandemi sonrası yaygınlaşan olta balıkçılığının da tür üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu belirten Polat, Nil kaplumbağalarının oltalardaki yemleri yutmaya çalışırken kancalara takılarak hayatını kaybettiğini dile getirdi. Turistik bölgelerde ziyaretçilerin kaplumbağaları caretta caretta sanarak ekmek, simit, yumurta ve peynir gibi gıdalarla beslemesinin de doğal yaşamlarını olumsuz etkilediğini vurgulayan Polat, bu alışkanlığın uzun vadede türün biyolojik yapısına zarar verebileceğini ifade etti.
IUCN Kırmızı Listesi'nde "Kritik Tehlike Altında"
Uluslararası Doğayı Koruma Birliği'nin (IUCN) Kırmızı Listesi'nde 2021 yılından bu yana "Kritik Tehlike Altında" kategorisinde yer alan Nil kaplumbağalarının korunması için doğal yuvalama alanlarının muhafaza edilmesi gerektiğine dikkat çeken Polat, mevcut habitatların korunmaması halinde türün geleceğinin daha da risk altına gireceğini söyledi.
Yavruların Hayatta Kalma Oranı Düşük
Araştırmalara göre Nil kaplumbağaları bir yuvaya ortalama 25 ila 30 yumurta bırakıyor. Ancak Belek ve Manavgat'ta yapılan gözlemlerde yavru çıkış başarısının yaklaşık yüzde 45 seviyesinde olduğu belirlendi. Polat, erişkinliğe ulaşmanın 15 ila 20 yılı bulduğunu, bu süreçte çok sayıda yavrunun doğal nedenler ve insan kaynaklı tehditler nedeniyle yaşamını yitirdiğini belirterek, türün korunması için habitatların sürdürülebilir şekilde yönetilmesinin büyük önem taşıdığını ifade etti.
