Basın İlan Kurumu (BİK), Mersin'de yayın yapan 8 yerel gazetenin resmî ilan yayımlama hakkını süresiz olarak durdurdu. Ekonomik darboğazla boğuşan yerel gazeteler, iki aydır ilan geliri elde edemeyince kapanma riskiyle karşı karşıya kaldı. Mersin Gazeteciler Cemiyeti (MGC), kararı sert bir dille eleştirdi: “Bu uygulamalar gazetelerimizi kapanma noktasına getirmiş, yerel basının sesini kısmıştır.” Olaylar sonrası Basın İlan Kurumu (BİK)'ten açıklama geldi.
Denetim Raporu Sonrası Süresiz Durdurma Kararı
BİK Genel Müdürlüğü, geçtiğimiz aylarda gerçekleştirdiği denetimlerde yerel gazetelerin dağıtımını yapan özel firmanın yükümlülüklerini yerine getirmediğini tespit etti. Dağıtımdaki aksaklıklar nedeniyle bazı gazeteler mevzuata aykırı bulundu. Ancak yalnızca bu firmaya değil, gazetelere de yaptırım uygulandı. Gazetelerin bazılarının tiraj sayılarında eksiklikler olduğu, bazılarının ise gazete nüshalarını dağıtıma hiç göndermediği tutanak altına alındı. Bu kapsamda, tiraj şartlarını karşılayamayan ya da dağıtımda eksiklik tespit edilen 8 gazetenin resmî ilan yayımlama hakkı süresiz askıya alındı
Hangi Gazeteler Etkilendi?
Akdeniz, Çukurova, Güney, Habercı, Hakimiyet, İmece, Mersin ve Yeni Güney'in yaklaşık iki aydır resmi ilan yayımlayamıyor.
MGC’den BİK’e Sert Tepki
Mersin Gazeteciler Cemiyeti (MGC), alınan karara karşı yazılı bir açıklama yayımlayarak süreci şu sözlerle değerlendirdi: “Son günlerde Mersin'de yayın yapan günlük gazetelerimize yönelik sosyal medya mecralarında maksatlı ve çirkin bir dezenformasyon kampanyası yürütüldüğünü üzülerek gözlemlemekteyiz.Yerel basının yaşadığı ekonomik ve yapısal sorunların ana nedeni, Basın İlan Kurumu'nun baskıcı ve zorlayıcı tutumlarıdır. Gazeteleri birleşmeye zorlayan, resmi ilan haklarını keyfi şekilde kesen uygulamalar, gazetelerimizi kapanma noktasına getirmiştir”
Basın İlan Kurumu’ndan Detaylı Savunma
Tepkilerin ardından BİK’ten de yazılı açıklama geldi. Açıklamada, 20-28 Mayıs 2025 tarihlerinde yapılan denetimlerin ardından 8 gazeteye resmi ilan durdurma kararı alındığı belirtildi. Kurum, alınan kararların mevzuata tam uyumla verildiğini ve denetimlerin şeffaf şekilde yapıldığını vurguladı. Basın İlan Kurumu şu açıklamada bulundu:
"Kurumumuzca, Mersin genelindeki süreli yayınlarımızın 20-28 Mayıs 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilen denetimlerinin ardından hazırlanan Kontrol Kurulu Raporları doğrultusunda 8 gazete hakkında alınan resmî ilan durdurma kararına ilişkin kimi çevrelerce üretilen kasıtlı, art niyetli ve temelsiz suçlamalar üzerine aşağıdaki açıklamanın yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur.
Görev alanımızda bulunan tüm süreli yayınlar, 195 sayılı Kanunun 34, 35, 36, 53 ve Geçici 9’uncu maddeleri; bu maddelere dayanılarak kabul edilen Resmî İlan ve Reklam Yönetmeliğinin 2 ve 4’üncü maddeleriyle 92 ila 106’ncı maddelerine göre denetlenmektedir.
Kurumumuzun varlık sebebi; resmî ilan ve reklamların süreli yayınlara adaletli bir şekilde dağıtılmasını sağlamanın yanında kamunun her türlü hak ve menfaatini korumak, amaçlandığı üzere kamuya ait ilan ve reklamları muhataplarına ulaştırmak ve yayıncılık faaliyetinin yerine getirildiğinden emin olmaktır.
Tüm illerde olduğu gibi, Mersin merkez ve ilçelerinde Kurumumuza bağlı 16 gazete ile 3 internet haber sitesi belirli bir takvim içinde rutin denetimlerden geçmiştir. Bu yayınlarımızın tamamı, yapılacak denetimlerden 6 gün önce, 14 Mayıs 2025 tarihinde bilgilendirilmiştir.
Mersin il merkezinde yayımlanan 8 gazetenin idari denetimleri ve 28 Mayıs 2025 tarihinde yapılan bayi denetimlerinin ardından hazırlanan Kontrol Kurulu Raporunda şu tespitlere yer verilmiştir:
- 5 gazetenin 29 Mayıs 2025 tarihli nüshalarını dağıtım firmasına hiç ulaştırmadığı, dağıtım firması tarafından son nokta satış bayilerine dair düzenlenen resmî belgede bu 5 gazeteye ait hiçbir bilgiye yer verilmediği,
- 3 gazetenin ise 800, 350 ve 300 adet nüshasını dağıtım firmasına ulaştırdığı ancak 2 gazetenin sadece 27 adet nüshasının bayilere dağıtılmak üzere hazırlandığı, diğer 1 gazetenin ise tüm nüshalarının depoya kaldırıldığı, dağıtım firması tarafından son nokta satış bayilerine dair düzenlenen resmî belgede bu 3 gazeteye ait hiçbir bilgiye yer verilmediği
görülmüştür.
Özetle; Mersin merkezdeki gazetelerimizin en az 200’er adedi bayiler aracılığıyla olmak üzere günlük asgari 400’er adet satış yapmaları gerekirken, mevzuatımızın dağıtım ve satışla ilgili maddelerini ihlal ettikleri tutanak altına alınmıştır.
Genel Müdürlüğümüz, 13 Haziran 2025 tarihine kadar yapılan tespitleri değiştirecek yeni bilgi ve belge sunulmaması üzerine Mersin’deki 8 gazetenin resmî ilan yayımlama hakkını sorunlar giderilinceye kadar askıya almıştır. Halihazırda bazı gazetelerimiz tespit edilen ihlalleri giderdiklerine dair resmî beyanda bulunmamışlardır.
Buna karşın; aynı tarihlerde ilçelerde denetlemesi yapılan 8 gazetemizin resmî ilan yayımlama haklarının devam etmesi, Kurumumuzun denetimlerde adil ve şeffaf bir yaklaşımla hareket ettiğinin göstergesidir.
Kurumumuzu derinden üzen bu acı tablo karşısında almak zorunda kaldığımız kararlar, asla keyfiyet unsuru taşımadığı gibi 195 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuatımızın üzerimize yüklediği kaçınılmaz bir görevdir.
Kurumumuzun süreli yayınları denetleme görevini ifa ederken tek muhatabı; 64 yıldır olduğu gibi Türk basınının kendisidir."
