Kaçak yapılaşmayla doğa ve tarihi güzelliği tehdit edilen Antalya'nın Kaş ilçesi şimdi de sit alanlarının yapılaşmaya konu edilmesiyle gündemde. 85 bin hektarlık alanı kapsayan sit alanı kararları ve planlama yetkisinin devri gözleri Kaş’a çevirdi. 2012 yılında sit alanlarını yeniden tanımlayan yönetmelikle birlikte 3. derece sit alanlarının sürdürülebilir koruma ve kalkınma alanı ilan edilmesi, bölgedeki turizm ve konut yapılaşmasının önünü açmıştı. Sahil şeritlerindeki 1. derece doğal sit alanlarının derecelerinin düşürülmesi, Kekova'dan Patara'ya kadar uzanan bölgede yeni yapılaşma risklerini gündeme getirdi. Turizm faaliyetleri ile ilgilendiği bilinen Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un, bakanlığına yetkinin devredilmesi sebebiyle Kaş’a yeni otellerin yapılması ve doğal alanların tahrip edilmesinin önünün açıldığı çevre derneklerince ifade edildi.
KORUMUYOR YAPILAŞMANIN ÖNÜ AÇILIYOR
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın verilerine göre yalnızca Özel Çevre Koruma (ÖÇK) sınırları içerisinde 2025’te 3 bin 500’ün üzerinde kaçak yapı tespit edildiği belirtildi. Turizm yatırımlarıyla bilinen Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un, bakanlık koltuğunda oturması ve Kaş gibi hassas bir coğrafyanın planlama yetkisinin bu yapıya devredilmesi, yöre halkında ve doğa savunucularında büyük bir endişe yaratıyor. Ticari düşünceyle hareket edilmesi, 3. derece sit kararlarının "koruma" amacı taşımadığı ve yapılaşma riski oluştuğu ifade ediliyor.
KORUMA DEĞİL YETKİ DEVRİ
Kaş Çevre ve Kültür Derneği Başkanı Ahmet Murat Akoy, ilçede alınan kararların doğayı koruma amacı taşımadığını vurguladı. Sit alanı statülerindeki değişimin sadece planlama yetkisini değiştirdiğini belirten Akoy,
"Şimdi burada Kaş'taki yapılan iş de sanki bir koruma gibi gözüküyor ama aslında sadece bir yetki devri, herhangi bir koruma sağlamıyor. Yapılaşmanın önü açık zaten, sadece planlama devrine sebep oluyor; belediyeden planlama yetkisini alıp Bakanlığa, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na veriyor. Bu haliyle de görünenin aksine aslında bir koruma getirmiyor"
dedi.
BÖLGEDE 3 BİN 500 KAÇAK YAPI VAR
Kekova'dan Kalkan'a uzanan ve hem 1. hem de 2. derece arkeolojik sit alanlarını barındıran ilçe, Özel Çevre Koruma Bölgesi statüsüne sahip olmasına rağmen ciddi bir kaçak yapılaşma sorunu yaşıyor. Geçmiş yıllarda Limanağzı'ndaki koruma alanlarında yolların açılması ve Patara'daki 1. derece doğal sit alanlarında kaçak yapıların artması bölgedeki denetim eksikliğini ortaya koydu. Bakanlıkların koruma konusundaki mevcut uygulamalarını eleştiren Akoy,
"Siz Bakanlık olarak ÖÇK alanlarını koruyabilmiş misiniz ki? Kaş'ta ÖÇK'ların içinde 3.500'ün üzerinde kaçak yapı olduğu yine Bakanlıkça tespit edildi; bunlar yıkılmış mı ki 3. derece sit bir koruma sağlasın? ÖÇK'yı koruyamamışsınız, mevcut sit alanlarınızı koruyamamışsınız"
ifadelerini kullandı.
KAMU YARARI GÖZARDI EDİLMESİN
Planlama yetkisinin Kültür ve Turizm Bakanlığı’na geçmesi, sivil toplum kuruluşlarında kamu yararı konusunda endişelere yol açtı. Daha önce 3. derece arkeolojik sit alanlarına kooperatiflerin inşa edildiğini hatırlatan bölge halkı, sürecin şeffaf yürütülmesini talep ediyor. Yetki devrinin risklerine değinen Akoy, süreci şu sözlerle özetledi:
"Bir koruma getirmediği gibi Bodrum'da kendine koy kapatan, Turizmci Bakana Kaş'ın planlamasının verilmesi hepimizi endişelendirdi açıkçası. Çünkü dediğim gibi 3. derece sit herhangi bir koruma getirmez, sadece plan yetkisini verir. Bakanlıkların, devletin işleyişi içinden kamu yararına, halkın yararına yönelik yapılan işlerin ilkesinin artık göz ardı edildiğini; onun yerine kâr amacı güdülen bir firma, bir şirket gibi kâr amacı güdüldüğünü görüyoruz."
KAŞ BELEDİYESİ DUYURMUŞTU
Kaçak yapılar daha önce Kaş Belediyesi tarafından yıkım ihalesine birçok kez çıkarılmış ama teklif verilmediği için ihale gerçekleşmemişti. Yetki devri sonrası Kaş Belediyesi yaptığı açıklamada,
“Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 22.06.2026 tarih ve 22144 sayılı kararı ile İlçemiz sınırları içerisinde 85.255 hektarlık alanı, yaklaşık 3.849 hektarlık planlı alanı etkileyen ve her ölçekteki plan uygulamalarını durduran III. Derece Arkeolojik Sit Alanı kararı, yapılan tüm itirazlar neticesinde Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun 29.07.2026 tarih ve 4254 sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun 29.07.2026 tarihli ve 4254 sayılı kararını içeren, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Kurullar Daire Başkanlığının 11.08.2026 tarihli ve E-96165955-165.02.04-8689670 sayılı yazısı tarafımıza tebliğ edilmiştir”
ifadelerine yer vermişti.
