Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinin üçüncü yılında TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası (JMO) Antalya Şubesi, yaşanan felaketin yalnızca bir doğa olayı değil, bilim dışı kararların ve ihmallerin sonucu olduğunu vurguladı. Yapılan açıklamada, afetlerin faturasının her geçen yıl katlanarak arttığına dikkat çekilirken, “enkaz kaldırmaya değil, enkaz oluşmasını engellemeye” odaklanılması gerektiği ifade edildi.
“6 ŞUBAT, YER BİLİMLERİNİN İHMAL EDİLEMEYECEĞİNİ GÖSTERDİ”
JMO Antalya Şubesi Yönetim Kurulu tarafından yapılan açıklamada, 6 Şubat depremlerinde on binlerce yurttaşın hayatını kaybettiği hatırlatılarak, depremin etkilerinin hâlâ ilk günkü tazeliğini koruduğu belirtildi. Açıklamada, yer bilimlerinin göz ardı edilmesinin ağır sonuçlar doğurduğu vurgulanarak, deprem gerçeğinin bir “beka meselesi” olduğu ifade edildi.
AFETLERİN EKONOMİK FATURASI KATLANIYOR
Birleşmiş Milletler Afet Risk Azaltma Ofisi’nin Küresel Afet Risk Azaltma Değerlendirme Raporu’na (GAR 2025) atıf yapılan açıklamada, afetlerin küresel ölçekte ekonomik yükünün hızla arttığına dikkat çekildi. 1970-2000 yılları arasında yıllık 70-80 milyar dolar olan afet maliyetlerinin, 2001-2020 döneminde 180-200 milyar dolara ulaştığı belirtildi.
Türkiye özelinde ise 1999 Marmara depremlerinin ülke ekonomisine yaklaşık 17 milyar dolara mal olduğu, 6 Şubat depremlerinin maliyetinin ise Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı verilerine göre 103,6 milyar dolar olarak açıklandığı hatırlatıldı. TBMM Deprem Zararlarını Azaltma Komisyonu Raporu’nda ise bu rakamın 148,9 milyar dolara kadar çıkabileceği ifade edildi.
“CEZASIZLIK SONA ERMELİ, ‘AFET SUÇU’ TANIMLANMALI”
Açıklamada, yaşanan büyük kayıpların kaderle açıklanamayacağı vurgulanarak, imar planlarından yapı denetimine kadar tüm süreçlerde sorumluluğu bulunanların hukuk önünde hesap vermesi gerektiği belirtildi. Bu kapsamda Türk Ceza Kanunu’nda “Afet Suçu” tanımının açık ve net şekilde yer alması çağrısı yapıldı.
Jeoloji Mühendisleri Odası, bilimsel uyarıları dikkate almayan karar vericilerin, denetim görevini ihmal edenlerin ve mühendislik ilkelerine aykırı uygulamaların ağır sonuçlara yol açtığını vurguladı.
“SORUN FAY HATLARI DEĞİL, BİLİM DIŞI TERCİHLER”
JMO Antalya Şubesi açıklamasında, depremlerde yaşanan can kayıplarının temel nedeninin fay hatları değil, plansız kentleşme, rant odaklı yapılaşma ve mühendislik hizmetlerinin ihmal edilmesi olduğu ifade edildi. “Deprem dirençli kentler” hedefinin yalnızca söylemde kalmaması, sahada bilimsel ve kamusal bir anlayışla uygulanması gerektiği vurgulandı.
BİLİMLE BARIŞIK KENTLER ÇAĞRISI
Açıklamanın sonunda, 6 Şubat depremlerinin yalnızca geçmişin değil, Türkiye’nin geleceğinin de meselesi olduğu belirtilerek, güvenli, adil ve sürdürülebilir kentler için bilimsel planlama, güçlü denetim ve kamusal yararın esas alınması gerektiği ifade edildi. Jeoloji Mühendisleri Odası Antalya Şubesi, benzer acıların yaşanmaması için bilimsel gerçekleri savunmaya devam edeceklerini kamuoyuna duyurdu.
