Artan zehirlenme vakaları sonrası gıda güvenirliliğine farkındalık artarken Gıda Mühendisleri Odası Antalya Şube Başkanı Ali Manavoğlu'ndan önemli açıklamalar geldi. Antalya'dan Manavoğlu, pazar tezgahlarında taze, doğal olduğu düşüncesiyle tercih edilen süt ürünlerinde, kuru yemiş ve baharatın yanı sıra açıkta satışa sunulan midye dolma, simit, kaynamış mısır, çekirdek, döner, pamuk şeker gibi sokak lezzetlerinin halk sağlığı açısından risk oluşturabileceğini kaydetti.
Sokak Lezzetlerindeki TehlikeManavoğlu, sokak lezzetlerinde üretim, muhafaza ve satış koşullarında kurallara uyulması gerektiğini ve Türk mutfağının geleneksel yiyeceklerinden tavuk dönerin kaldırım ve yol kenarında egzoz dumanı ile toza maruz kalarak pişirilmesinin bakteri oluşumunu hızlandırdığını söyledi. Manavoğlu, "Tavuk dönerde oluşacak salmonella bakterisi ishal, kusma ateş yapabilir. Bakterinin belli türleri hamile kadınlarda çocuk düşürmeye neden olabilir, bağışıklığı zayıf bireyleri ölüme götürebilir" açıklamasını yaptı.
Tezgahlardaki Gıdalar İnsan Sağlığına Risk OluşturabilirManavoğlu, sokak lezzetleri tüketimi alışkanlığının yanında pazarda süt ürünü, kahvaltılık, sucuk, kuru yemiş ve baharat alışverişinin de yaygın olduğunu söyledi.Açıktaki tezgahlarda doğal ve taze olduğu düşünülerek tercih edilen gıdaların insan sağlığına risk oluşturabileceğini ifade eden Ali Manavoğlu, açık alanda satılan süt, peynir ve yoğurt gibi süt ürünlerinde ortamdan kaynaklı oluşabilecek fiziki kirlenmenin yanı sıra mikrobiyolojik tehlikelerin insan sağlığını olumsuz etkileyecek sonuçlara neden olabileceğini kaydetti.
"Uzun Süre Güneşe Maruz Kalan Ürünler Tüketilmemeli"Gıdaların açıkta satışının sağlığa tehlikesini aktaran Ali Manavoğlu şu ifadeleri kullandı:“Kaynamış mısır haşlandıktan sonra kovadaki suda bekletiliyor, belirli süreyle su ve buz takviyesi yapılıyor. Su mikrobiyal girişe uygun ortam. Escherichia coli ve koliform bakterileri oluşabilir. Özellikle mısır grubu ürünlerde ortam koşullarının uygun olmamasından kaynaklanan bakteriler sağlığı olumsuz etkiler. Karın ağrısı, ishal, kusma, ateş, gıda zehirlenmesi görülebilir. Açıkta satılan simit ve çekirdeğin toz veya yabancı madde bulaşması sonrası güneşin altında uzun süre beklemesiyle bakteri oluşumunu hızlandırır. İnsanlar açıkta satılan ve uzun süre güneşe maruz kalan gıda ürünlerini tüketmemeli."
"Ambalajı Açık Süt Ürünlerinden Uzak Durulmalı"Manavoğlu, açıkta satılan süt ürünlerindeki tehlikeye değinerek, “Süt ürünleri bakteri için kaynak. İnsanlarda ve hayvanlarda hastalık yapacak etkiye sahip bakteriler var. Birçok bakterinin süt ürünlerinde varlığını biliyoruz. Ambalajı açık şekilde ortamda bekleyen peynir, süt ürünleri, yoğurttan uzak durmalıyız. Açıkta satılan süt ürünleri ortamdan dolayı fiziksel kirlenmeye maruz kalıyor. Araçların egzozundan kurşun gibi ağır metal bulaşır, toz toprak gibi küçük parçacıklar bulaşabilir. Süt ürünlerinde hayvan memesinden bulaşabilecek fekal mikroorganizmalar olabiliyor. Escherichia coli, salmonella, brusella gibi bakteriler insanlarda hastalık yapacak etkiye sahip. Mide bulantısı, kusma, kanlı ishal, ateşlenme, halsizlik görülebilir. Mikroorganizmaların tehlikeli türlerinin bulaşması insanlarda felce, ölüme yol açabilir. Peynirde koagülaz pozitif stafilokoklar denilen mikroorganizmanın rahatsızlığa neden olabilecek en büyük tehlike, salmonella, listeria monocytogenes, koagülaz pozitif stafilokoklar bakterileri ciddi anlamda ölüme neden olabilir" açıklamasını yaptı.
Yol Kenarında, Kamyon Kasasında Satılan SucuklarManavoğlu, yol kenarındaki kangal sucukların satışına işaret ederek, "Kamyon kasasında satılan sucuklara sık rastlıyoruz. Açık alanda fiziki ve mikrobiyal kirlenmeyi tetikleyecek şekilde satışa sunulması tüketici için risk oluşturuyor. Çoğuna bakıldığında etiket bulunmuyor. Etiketsiz ürünün içerisinde taklit ve tağşiş anlamında tüketiciyi yanıltabilecek birçok unsur olabilir. Et ürünlerinde hile yapılabiliyor. Dışarıda satılan et ürünlerinden uzak durulmalı. Sucuk fermente edilerek üretiliyor ve mikrobiyal tehlikesi ısıl işlem görmüş ürünlere göre daha yüksek. Et ürünlerinde escherichia coli, salmonella gibi bakteri karşımıza çıkabiliyor. Üretim aşamasında koruyucu maddelerin doğru eklenmesi, doğru fermantasyon işlemleri uygulanmalı ve dağıtım ağı ile satış aşamasında uygun koşullar sağlanmalı. Bu tarz mikrorganizmalar insanlarda ciddi hastalık yapacak etkiye sahip Özellikle patojen bakteri dediğimiz escherichia coli, salmonella tehlikeli organizmalar. Kanlı ishal, felç yapabilir ve ölüme kadar götürebilir" dedi.
"En Çok Korkulan Madde Aflatoksin"Kış mevsiminde bitkisel ürünler ile baharat tüketiminin arttığını belirten Ali Manavoğlu, "Özellikle baharat ve kuru yemişte nemli ortamda çıkacak küfün ürettiği aflatoksin maddesi var. Aflatoksin insanları sağlığını bozacak, ölümle sonuçlanabilecek toksindir. Sağlığa zarar veren aflatoksin özellikle pul biber ve kuruyemişte sıklıkla görülebilir. Kuru incir, kurutulmuş kayısı gibi ürünlerde en çok korkulan madde aflatoksin. Kuru yemiş ve baharatlarda sıkça karşımıza çıkan aflatoksin insanların karaciğerinde ciddi rahatsızlıklara yol açabiliyor. Ödem oluşması, karaciğer hasarı, ilerleyen dönemde de karaciğer kanserine neden olabilir. Özellikle baharatlarda pul biber, kuruyemişte de incir, kayısı gibi kurutulan ürünleri bizim çok iyi saklamamız gerekiyor. Bu ürünler küflerin oluşturacağı aflatoksine maruz kalmamalı" diye konuştu.
"Soğuk Zincire Uyulmuyor"Manavoğlu, seyyar satıcıların başının üstünde veya omzunda taşıdığı tepsideki midye dolmanın uzun süre toz ve güneşe maruz kaldığını belirten Manavoğlu, "Midye dolmada escherichia coli, salmonella, listeria monocytogenes ve vibrio gibi bakterilerin oluşması yüksek ihtimal. Açıkta satılan midye dolmalarda hijyenik üretim söz konusu değil, soğuk zincire uyulmuyor. Açıkta satılan midye dolma tüketilmesi hastalıklara yol açabilir. Hamilelerin çocuk düşürmesi ve bağışıklık sistemi zayıf bireylerde uzun süre hastanede tedaviye ihtiyaç duyulacak tedaviye ihtiyaç olabilir" şeklinde konuştu.