Cumhurbaşkanı kararıyla, 2025 yılında meydana gelen zirai don olaylarının ardından, zarar gören çiftçilere yapılacak destekleme ödemesi Resmi Gazete’de yayımlanarak 1 Şubat 2025 itibarıyla yürürlüğe girdi. Karara göre, şubat, mart ve nisan aylarında don felaketinden etkilenen Antalya dahil 65 ilde, 16 farklı ürün için ödeme yapılacak.
Bu kapsamda, 2025 üretim yılı için 13 Nisan 2025 tarihine kadar Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı olan çiftçiler antep fıstığı, armut, ayva, badem, ceviz, elma, erik, fındık, kayısı, kiraz, limon, mandalina, portakal, şeftali/ nektarin, üzüm ve vişne ürünlerinden zarar görenler destek alabilecek. Konuyla ilgili Akdeniz Gerçek’e konuşan Ziraat Mühendisleri Odası Antalya Şube Başkanı Ali Top üreticinin zararının daha büyük olduğunu belirterek verilen desteğin ufak bir kısmını karşılayacağını ifade etti.
65 İlde Çiftçilere Müjde! Zirai Don Desteği Hesaplara Yatacak
“Üreticinin Kolu Kopmuş Yara Bandı Veriliyor”
Çiftçinin gerçek zararının hesaplanandan daha fazla olduğunu aktaran Başkan Ali Top, “Çiftçinin kanayan bir yarası var. Örnek vermek gerekirse, kolu ya da bacağı kopmuş bir durumda diyebiliriz. Verilen mevcut destekler ise, şu andaki durum için sadece bir yara bandından ibaret. Yani üretici aslında kendi kaybını hâlâ yaşıyor; açıklanan destekler, belli bir tarihe kadar olan zararları kapsıyor. Ancak çiftçinin gerçek zararı bununla sınırlı değil. Örneğin, bu yıl ürettiği üründen hiçbir gelir elde edememiş olabilir. Buna rağmen bakımlarına ve rehabilitasyon çalışmalarına devam ediyor” dedi.
Batı Akdeniz'de Zirai Don İhracatı Vurdu
“Üreticinin Yüzde 50’sinin ÇKS Kaydı Yok”
Destek kararında ÇKS’ye kayıtlı olmayan çiftçilerin yararlanamayacağı belirtilmişti. Üreticilerin çoğunun ÇKS kaydı olmadığını ve destekten yararlanamayacaklarını belirten ZMO Antalya Başkanı Ali Top, “Üretici, gelecek yılın ürününü oluşturmak, korumak ve ağaçlarını yaşatmak için çaba gösteriyor. Açıklanan rakamlar ve verilen destekler yeterli değil. Çünkü maalesef bazı kesim, üreticilerin tamamının Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı olduğunu sanıyor. Oysa bakanlığın kendi verilerine göre bu oran yarıdan fazla değil. Pozitif ayrımcılık yapılması gerekiyor. Eğer zarar tam olarak tanzim edilirse kimse fazlasını beklemez. Ancak mevcut durumda zararların tam olarak karşılanmadığı görülüyor” dedi.
“Sigorta Yaptıranlar İçin Pozitif Ayrımcılık”
Ali Top, desteklerin tarım sigortası yaptırmayanlara da verilmesinin gelecek yıl sigorta yaptırma eğilimini olumsuz etkileyeceğini belirterek sigorta yaptıranlara pozitif bir ayrımcılık yapılması gerektiğini ifade ederek, “Sigorta yaptıran üreticilere de devlet tarafından bir destek sağlanmalı. Böylece üretici, “Ben sigorta yaptırdım ama diğerleri alıyor, ben alamıyorum” düşüncesine kapılmayacak ve gelecek yıl sigorta yaptırmama eğilimi devam edecek” dedi.
Zirai Don Limonu Vurdu: Antalya'da Limon El Yakıyor
“Üretici Ciddi Bir Enflasyon Farkı Yaşadı”
Destek ödemelerinde çiftçinin enflasyona ezildiğini belirten Ali Top, “Bunun yanında, geçmişteki zararların ödemesi ile bugünkü maliyetler arasında büyük farklar bulunuyor. Örneğin, zarar şubat ayında oluşmuş ama ödemeler eylül ayında yapılacak. Bu süreçte, çiftçi gübre, ilaç ve diğer bakım maliyetlerini karşılamak zorunda kalıyor. Yani gecikme nedeniyle üretici, ciddi bir enflasyon farkıyla karşı karşıya kalıyor” şeklinde konuştu.
