Antalya mutfağının köklü geleneklerinden biri olan bağaça, hem çarşı kültürünün hem de Ramazan sofralarının simgesi olarak öne çıkıyor. Usta-çırak ilişkisiyle kuşaktan kuşağa aktarılan bağaçacılık, bugün turistik bir lezzet olarak da büyük ilgi görüyor.
Bağaça Nedir?
Antalya’nın çarşı mutfağında önemli bir yere sahip olan bağaça, özellikle Ramazan ayında halkın yoğun ilgi gösterdiği yöresel bir çörektir. Nohut mayası ile hazırlanan bu özel lezzet, mideye dokunmaması ve uzun süre tok tutmasıyla bilinir. Eskiden Ramazan sofralarının vazgeçilmezi olan bağaça, günümüzde şehre gelen turistlerin de ilgisini çeken otantik bir ürün haline gelmiştir.
Bağaça Yapımında Kullanılan Malzemeler
Bağaçanın yapımında un, tereyağı, şeker, tahin, susam, çam sakızı ve tarçın gibi doğal malzemeler yer alır. Nohut mayası sayesinde hem lezzeti zenginleşir hem de kolay sindirilebilir hale gelir. Üzeri fıstık, badem ve susamla süslenerek görsel bir şölen sunar.
Bağaça Nasıl Yapılır?
Bağaça yapımı, nohut mayasının hazırlanmasıyla başlar. Parçalanan ve ıslatılan nohutlar yarım gün bekletilerek maya elde edilir. Bu maya buğday unu ve suyla karıştırılarak hamur yapılır. Hamura tahin, çam sakızı, tereyağı, tarçın ve şeker eklenir. Dinlendirilen hamur bezelere ayrılır ve mermer tezgâhlarda elle daire şeklinde açılır.
Fırına verilmeden önce üzerlerine tereyağı sürülen bağaçalar, susam, fıstık ve bademle süslenir. Odun ateşiyle kızdırılmış tuğla fırında yaklaşık 10 dakika pişirilen çörekler soğutulduktan sonra satışa sunulur.
Antalya’da Bağaçacılığın Ustaları
Bağaçacılığın yaşayan en önemli temsilcileri, Kaleiçi’ndeki fırınlarında üç kuşaktır üretim yapan Zünbül ailesidir. Mustafa Zünbül ve babası İdris Zünbül, halk arasında “18’in Yeri” olarak bilinen işletmelerinde bağaça geleneğini sürdürmeye devam ediyor. 1940’lı yıllarda açılan bu fırın, hem Antalyalıların hem de turistlerin uğrak noktası konumunda.
Bağaçanın Kültürel Önemi
Bağaça, yalnızca bir yiyecek değil; Antalya’nın kültürel hafızasında Ramazan gelenekleriyle özdeşleşmiş bir lezzettir. Tok tutma özelliği sayesinde sahur sofralarının olmazsa olmazı haline gelen bağaça, günümüzde de şehrin gastronomik değerlerinden biri olarak yaşatılmaktadır.
