Asya ile Avrupa arasındaki küresel ticaretin can damarı olan Süveyş Kanalı, son yıllarda yapılan genişletme ve derinleştirme çalışmalarıyla birlikte deniz yaşamı için kontrolsüz bir geçiş noktasına dönüştü.
Mavi Koridorun Görünmeyen Tehlikesi
Antalya'dan Akdeniz Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Olgaç Güven, bu kanalın Kızıldeniz ile Akdeniz arasında adeta bir mavi koridor oluşturduğuna dikkat çekti. Kanalın fiziksel yapısındaki değişimlerin iki deniz arasındaki doğal bariyerleri zayıflattığını ifade eden Güven, “Bu kanal Kızıldeniz ile Akdeniz arasında bir mavi koridor oluşturdu. Genişleme ve derinleşmeye bağlı olarak Akdeniz'in tuzluluğu artarken, iki deniz arasındaki doğal bariyer zayıfladı" dedi.
Kıyılarda 5 Derecelik Ani Sıcaklık Şoku
İklim krizinin en sert hissedildiği bölgelerin başında gelen Doğu Akdeniz, küresel ısınma ortalamalarının yüzde 20 üzerinde hızla ısınıyor. Kıyısal alanlarda 5 dereceye varan ani sıcaklık artışları görülüyor. Isınan suların yerli türler için yaşamı zorlaştırdığını, buna karşın tropikal istilacılar için uygun bir zemin hazırladığını belirten Doç. Dr. Olgaç Güven, “Kıyısal alanlarda 5 dereceye varan ani sıcaklık artışları görülüyor. Bu durum yerli türleri zor durumda bırakırken, tropikal türler için daha uygun yaşam alanları oluşturuyor" ifadelerini kullandı.
Güven'in verdiği bilgilelere göre, yerli balık ve deniz canlıları, alışık oldukları fiziksel ve kimyasal dengelerin bozulmasıyla birlikte daha derin ve serin sulara çekilmek zorunda kalırken, bölgeye yerleşen tropikal türler besin rekabetini artırıyor ve bazı durumlarda yerli türleri doğrudan avlayarak biyoçeşitliliği baskılıyor.
2100 Senaryosu: "Akdeniz'de Çok Daha Dramatik Değişimler Göreceğiz"
Deniz ekosistemindeki bu köklü değişimin özellikle balıkçılık sektörünün bu değişimden ilk ve en ağır darbeyi alacak alan olduğunu vurgulayan Güven, sürecin kontrolsüz ilerlemesi durumunda yerli türlerin yaşam alanlarını tamamen kaybedeceğini belirtiyor.
Akdeniz'in tamamen tropikal bir denize dönüşmesinin kısa vadede fiziksel olarak mümkün olmadığını ancak tür değişim hızının ürkütücü olduğunu kaydeden Güven, “Fiziksel şartlar tropikal özellikler gösterebilir ancak Akdeniz'in tamamen tropikal bir denize dönüşmesi kısa vadede mümkün değil. Ekosistemler uzun süreçlerde oluşur" değerlendirmesinde bulundu.
Gelecek için karamsar bir tablo çizen Güven, “2050 ve özellikle 2100 senaryolarında öngörülen sıcaklık artışları gerçekleşirse Akdeniz'de çok daha dramatik değişimler göreceğiz" uyarısını yaptı.
Akdeniz ülkelerinin ortak hareket etmesi gerektiğini hatırlatan Doç. Dr. Olgaç Güven, “Bu değişime adapte olamazsak hem ekosistem hem de bölge insanları ciddi sorunlarla karşı karşıya kalabilir" sözleriyle tehlikenin yerel ve küresel boyutuna dikkat çekti.
