Dünya dışında sadece Venüs’te görülen hale etkisi, ilk kez bir ötegezegende tespit edildi. Bu etki, renkli ve eşmerkezli ışık halkalarının gökkuşağına benzer şekilde dizilmesini ifade ediyor ve tamamen homojen bir maddeden oluşan bulutlar tarafından yansıtılan yıldız ışığı ile ortaya çıkıyor.
Araştırmacılar, bu etkinin gerçekleştiğine dair sinyali, Dünya’dan 637 ışık yılı uzaktaki gaz devi WASP-76b’den aldı. 2013’te keşfedilen bu ötegezegen, Jüpiter’in yaklaşık 1,8 katı büyüklüğünde ancak onun yüzde 92’si kadar kütlesi var.
Gezegenin her zaman yıldızına dönük olan gündüz tarafı 2 bin 400 santigrat dereceye ulaşan sıcaklıklara sahne oluyor. Bu sıcaklıkta demir buharlaştıktan sonra güçlü ve hızlı rüzgarlarla gezegenin daha soğuk olan gece tarafına taşınıyor ve burada damlacıklar halinde yoğunlaşmasıyla demir yağmuru yağıyor.
Avrupa Uzay Ajansı’nın Ötegezegen Tanımlama Uydusu (CHEOPS) tarafından yapılan bu gözlem doğrulandığı takdirde, bu olgu Güneş Sistemi dışında ilk kez tespit edilmiş olacak. CHEOPS, 2019’da görevine başladı ve üç yıllık bir süre zarfında WASP-76b’yi 23 kez gözlemledi.
Astronomy & Astrophysics adlı bilimsel dergide yayınlanan araştırmanın yazarlarından Olivier Demangeon, hale etkisinin çok özel koşullara ihtiyaç duyduğunu belirtiyor. Atmosferik parçacıklar neredeyse mükemmel bir şekilde küresel, tamamen homojen ve uzun süre boyunca gözlemlenebilecek kadar kararlı olmalı. Bu damlacıklar gezegenin ev sahibi yıldızı tarafından doğrudan aydınlatılmalı ve gözlemci (bu durumda CHEOPS) doğru konumda olmalı.
Hale etkisinin doğrulanması, mükemmel derecede küresel damlacıklardan meydana gelen bulutların en az üç yıldır var olduğunu veya kendilerini yenilediğini kanıtlar. Bu tür bulutların varlığını o kadar uzun süre devam ettirebilmeleri için atmosfer sıcaklığının da sabitliğini koruması gerekiyor.
