Manavgat Ticaret Odası’nın girişimleriyle coğrafi işaretli olan "altın susam"ın hasadı Manavgat’ta başladı. Manavgat altın susamı, yağ oranı ve diğer özellikleriyle en kaliteli susam olarak biliniyor. Manavgat altın susamının kilosu 80-85 TL arasında satılıyor. Bu yıl rekoltenin 5 bin tondan 3 bin tona düşmesi bekleniyor.
Manavgat altın susamının hasadının başlaması vesilesiyle, Tarım İlçe Müdürlüğü’nde çalışan Ziraat Mühendisi Şule Han ve Yüksek Lisans öğrencisi Ülkü Kızılkaya, doktora ve lisans tezleri kapsamında Manavgat altın susamının verimini ve besin değerini artırmak için yaptıkları çalışmaları anlattıkları bir etkinlik düzenlediler. Etkinlikte, susam gümüllerinin yetiştiği tarlada Bereket Mahallesi’ndeki kadın çiftçilere ikramlarda bulunuldu.
Manavgat İlçe Tarım ve Orman Müdürü Hakan Aranmaz, “Susam, Manavgatlı’nın duygusal bağlı olduğu bir ürün. Ancak duygusal nedenler yeterli değil, aynı zamanda gelir de sağlanmalı. Susamda dekara 30 kilogram verim çok düşük, bunu 100-150 kilogramlara çıkarabilirsek herkes daha istekli olacak. Amacımız bunu gerçekleştirmektir” dedi.
“2 yıllık bir çalışma süreciydi”
Ziraat Mühendisi Şule Han, Akdeniz Üniversitesi’nde doktora yaptığını söyleyerek, “Doktoramı susam üzerine yapmak istedim. Bu altın susam Manavgat’a özgü yerel bir ürün. Yağ kalitesi açısından dünyada önemli bir bitki türü. Biz burada kullandığımız gübrelerle susam bitkisinin içindeki verimi ve yağ oranını ve üzerine püskürttüğümüz çinko ile de çinko biyofortikasyonunu yapmaya çalıştık. Çinko önemli bir besin elementi. Özellikle çocuklar ve kadınlar için sağlık açısından önemli bir konumda. Biz de yetiştirdiğimiz üründe çinko ve verim parametrelerini yükseltmeye çalıştık. 2 yıllık bir çalışma süreciydi. Buğday sonrası ve bakla sonrası denemelerimizi yaptık. Rotasyona alışımızın nedeni, bakladan sonra ne kadar değer elde ediyoruz, buğdaydan sonra ne kadar değer elde ediyoruz. Onu karşılaştırmaya çalıştık. Önümüzdeki yıl haziran ayında çalışmamız yayınlanacak” diye konuştu.
“Devlet susama taban fiyat ve destekleme koymalı”
Doğançam Mahallesi’nde susam yetiştiren Mehmet Deniz adlı çiftçi, susamın atalarından kalan bir gelenek olduğunu, kendilerinden sonra kimse susamla ilgilenmeyeceğini ifade ederek, “Susam, bizim buğdaydan sonra ektiğimiz ikinci ürün. Birinci ürün olarak ekilmesi imkansız, maliyetleri çok yüksek. Susama taban fiyat belirlenmeli. Susama hiçbir destek sağlanmıyor. Çiftçiler bunu kendi imkanlarıyla yapıyorlar. Hükümetin pamuk, mısır gibi mutlaka taban fiyatı belirlemesi gerekir. Dönüme verilen 50 lira ve 100 lirayla bu iş olmaz. Bu susam atalarımızdan kalan bir ürünümüz. Bu susamın tarihini de biliyoruz. Tarihte padişahlara bu bölgenin susamı gönderilmiş. Biz de atalarımızdan öğrendik bunu devam ettiriyoruz ama bizden sonraki neslin atalarımız ekmiş biz de ekelim diyecek bir durumları yok” diye konuştu.
Yağ oranıyla öne çıkıyor
Manavgat’ta yetişen susamın Osmanlı döneminde saray mutfağında kullanılan altın susamın 500 yıllık bir geçmişi var. Manavgat altın susamı, kokusu ve yağı ile diğer susamlardan ayrılan bir özelliğe sahip. Diğer susamların yağ oranı yüzde 40 civarında iken Manavgat’ta yetişen susamın yağ oranının yüzde 60 seviyelerinde olduğu bilimsel analizlerle de ortaya konuldu. Osmanlı döneminde saray mutfağında susamdan yapılan tatlı ve tahinin Manavgat’tan temin edildiğine dair bilgiler de akademik tez çalışmalarına konu oldu.
Susamın Faydaları:
Tahin ana maddesi susam demir, bakır, selenyum, çinko kaynağı ve bağışıklık güçlendirici bir besindir.
Kan basıncını ve kolesterolü düzenler.
Omega3 ve Omega6 içeriği ile sinir hücrelerini korur ve yaşlılıkta hafıza kaybını önler.
Kalsiyum içerir ve kemik gelişimine faydalıdır.
