Birçok insan, fiziksel açlık hissetmese bile zaman zaman duygusal nedenlerle yeme isteği duyar. Bu durum, zamanla duygusal yeme davranışına dönüşebilir ve aşırı kalori alımıyla obeziteye yol açabilir. Stres, üzüntü veya diğer duygusal tetikleyicilerle ilişkilendirilen bu durumun önlenebilmesi için, bireyin hissettiği açlığın fiziksel mi yoksa duygusal mı olduğunu fark etmesi gerekmektedir.
Duygusal Yeme Davranışını Tanıyın
Uzm. Klinik Psikolog Feriha Kaşifoğlu ve Uzm. Diyetisyen Fatoş Nadiroğlu, duygusal yeme davranışını tanımanın ve bununla başa çıkmanın önemine değindiler. Uzmanlar, bireylerin kendilerini iyi hissettirecek sağlıklı alışkanlıklar edinmelerini ve gerektiğinde profesyonel destek almaktan çekinmemelerini tavsiye ettiler.
Fiziksel ve Duygusal Açlığı Ayırt Edin
Uzm. Dyt. Fatoş Nadiroğlu, 'Fiziksel açlık yavaş yavaş ortaya çıkar ve herhangi bir yiyecekle tatmin edilebilir. Duygusal açlık ise aniden gelir ve genellikle tatlılar veya abur cubur gibi belirli yiyecekler için yoğun istek duyulur' dedi. Nadiroğlu, duygusal açlığı tetikleyen birçok farklı etken olduğunu belirtti.
Uzm. Psk. Feriha Kaşifoğlu ise, 'Duygusal yemeden sonra suçluluk, pişmanlık veya utanç hissedilirken fiziksel açlıkta bu duygular genellikle yaşanmaz' diyerek, duygusal yemenin stres, üzüntü, öfke, yalnızlık veya sıkıntı gibi duygularla tetiklendiğini belirtti.
Duygusal Yeme İhtiyacını Anlama Yöntemleri
Uzm. Psk. Feriha Kaşifoğlu, bireylerin yeme isteğinin nedenini ortaya çıkaracak beş soruyu şu şekilde sıraladı:
- 'Bazı şeyler ters gittiğinde ve stresli bir gün yaşadığımda yeme isteği duyarım.'
- 'Yeme isteğim aniden gelir.'
- 'Genelde yüksek kalori, yüksek yağ ve şeker içeren besinleri tercih ederim.'
- 'Doysam bile yemeye devam etmek isterim.'
- 'Yemekten sonra suçluluk ve pişmanlık hissederim.'
Bu yargıların çoğuna 'evet' yanıtı veriliyorsa, duygusal açlık yaşanıyor olabilir.
Duygusal Yeme Davranışını Yönetme Yöntemleri
Uzm. Psk. Kaşifoğlu, duygusal yeme davranışını yönetmek için hangi duyguların yeme isteğini tetiklediğini belirlemenin önemli olduğunu ifade etti. Stres, yalnızlık veya sıkıntı gibi duygusal tetikleyicileri azaltmak için alternatif yöntemler deneyebileceğinizi belirtti.
Uzm. Dyt. Fatoş Nadiroğlu ise, 'Evde sağlıksız atıştırmalıklar yerine meyve ve sebzeler gibi düşük kalorili seçenekleri tercih edin. Yemeğin tadına vararak yavaş ve dikkatli bir şekilde yemek yiyin, bu doygunluk hissinizi daha iyi anlamanıza yardımcı olabilir. Ayrıca, öğünlerinizi ve günlük aktivitelerinizi önceden planlamak yeme alışkanlıklarınızı düzenlemenize yardımcı olabilir' önerilerinde bulundu.
Duygusal yeme davranışını tanımak ve yönetmek, bireylerin daha sağlıklı bir yaşam sürmesine katkı sağlar. Sağlıklı alışkanlıklar edinmek ve gerektiğinde profesyonel destek almak, duygusal yeme davranışının üstesinden gelmek için önemlidir.
