Birleşmiş Milletler (BM) Uluslararası Uy*şturucu ve Suç Ofisi (UNODC) tarafından yayımlanan "2024 Dünya Uy*şturucu Raporu"na göre, 2022 yılında dünya genelinde 292 milyon kişi uy*şturucu kullandı. Bu, son 10 yılda uy*şturucu kullanımının %20 arttığını gösteriyor12. 2022’de dünya genelinde 15-64 yaş aralığındaki her 18 kişiden biri uy*şturucu kullandı.
Raporda, en yaygın uy*şturucu maddenin esrar olduğu ve 228 milyon kişinin bu maddeyi kullandığı belirtildi. Ayrıca, yaklaşık 60 milyon kişi “opioid” adlı sentetik uy*şturucuları, 30 milyon kişi amfetamin türü maddeleri, 23,5 milyon kişi kokain ve 20 milyon kişi ekstazi kullandı.
Sağlık Sorunları ve Tedavi İmkanları
2022 yılında 64 milyon kişinin uy*şturucu nedeniyle sağlık sorunları yaşadığı ve tedavi hizmeti beklediği belirtildi. Uy*şturucu kullanımı kaynaklı hastalığa yakalananların sadece 11’de 1’i tedavi imkanı bulabildi. Kadınlarda ise bu oran 18’de 1’e düştü, bu da kadınların çok daha dezavantajlı olduğunu gösteriyor. Sağlık hizmetlerine erişim coğrafyadan coğrafyaya değişiyor; Güney Amerika’da hastaların %49’u tedavi alabilirken, Orta Asya ve Transkafkasya bölgelerinde bu oran %4’e geriliyor.
Enjekte Edilen Uy*şturucular ve Sağlık Riskleri
2022’de 13,9 milyon kişi uy*şturucuyu enjekte ederek kullandı. Bu kişilerin 1,6 milyonu HIV, 1,4 milyonu HIV ve hepatit C, 6,8 milyonu ise hepatit C virüsü taşıyor12. Enjekte ederek uy*şturucu kullanımı, küresel hepatit C salgınının önemli bir etkeni olmaya devam ediyor ve bu hastalık, uy*şturucu kullanımına atfedilen ölümlerin yarısından fazlasını oluşturuyor.
Uy*şturucu Üretimi ve Trafiği
Raporda, kokain arzı ve talebinde belirgin bir artış yaşandığı, koka ağacının 354 bin 900 hektarlık alanda ekildiği ve 2022’de 2 bin 757 ton kokain üretildiği belirtildi1. Küresel kokain pazarı, ABD, Batı ve Orta Avrupa’da yoğunlaşırken, Afrika, Asya ve Güneydoğu Avrupa’daki gelişmekte olan ülkelerde de hızla yayılıyor.
Afganistan’da afyon üretimi 2023’te %95 gerilerken, Myanmar’da %36 arttı.
