Dede Mehmet Çelebi, evin tarihine dair şu detayları paylaştı: "Sivas’ta Hızır Paşa Pir Sultan’ı eyalet dışı etmiş. Pir Sultan, oradan Horasan’da bulunan Erdebil Tekkesi ’ne gitmiş. Oradaki pir, ‘Senin yerin burası değil, git Anadolu’yu irşat et’ deyince Pir Sultan gelip burada bu binayı kuruyor. Bahsettiğimiz tarih, aşağı yukarı bin 400’lerin başı ile bin 500’lerin sonu. Çalışanlar yapı üzerine konuşurken ‘Pirim, buraya bir ulu direk lazım’ diyorlar. Pir Sultan da ‘Siz yemeğinizi yiyin ben geliyorum’ diyor. Nereye gittiği belli olmayan Pir Sultan, ulu direği getirip buraya kuruyor. Bir zaman burada kalıyor, çocukları oluyor. Sivas’ta da 3 oğlu bir kızı varmış."
Birinci derece sit alanı
Pülümür Belediye Başkanı Müslüm Tosun, Pir Sultan Dergahının Hızır ayında tüm köylülerin ortak cem yaptığı alan olduğunu vurgulayarak, mekanın geleceğe taşınmasının son derece önemli olduğunu belirtti. Başkan Tosun, “Burası, 500-600 yıllık bir yapı. Özgün hali bozulmamış ancak deforme olmuştu. Buna ilişkin bir takım girişimler oldu. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından birinci derece sit alanı olarak tescillendi. Girişimlerin ardından İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür Varlıkları Daire Başkanlığınca aslına uygun şekilde restore edildi. Burası, Büyük Dam olarak anılıyor. Alevi geleneğinde Hızır ayında tüm köylülerin ortak cem yaptığı bir yer. Umut ediyoruz bundan sonraki süreçte de bu gelenek devam eder ve bu yapı korunarak geleceğe taşınır” dedi.
Tosun, yapının restore edilmesine destek olan kurumlara da teşekkür etti.
