Bingöl’de yer alan ve 2019 ile 2022 yılları arasında yapılan yüzey araştırmaları kapsamında incelenen 5 katlı Zağ Mağaraları, geçmişine ışık tutuyor. Yapılan araştırmalar sonucunda, bu mağaraların binlerce yıllık bir tarihe sahip olduğu tespit edildi. Özellikle MS 100 ve 200’lü yıllarda ilk Hristiyanlar tarafından inşa edildiği düşünülen mağaralar, daha sonra Müslümanlar tarafından ilim merkezi olarak kullanılmıştır.
Bingöl Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi'nden Açıklamalar
Bingöl Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi, İslam Tarihi ve Sanatları Öğretim Üyesi Doç. Dr. Nebi Butasım, Kuşburnu köyü kırsalında bulunan Zağ Mağaraları hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Doç. Dr. Butasım, mağaraların binlerce yıl önce, Hristiyanlık döneminde kayalar arasına oyma yapılarak inşa edildiğini belirtti. MS 100 ve 200’lü yıllarda, Roma İmparatorluğu zulmünden kaçan Hristiyanların bu mağaralarda ibadet ettikleri bilgisini paylaştı.
Yapılan Yüzey Araştırmaları ve İnşa Şekli
Doç. Dr. Butasım, yapılan yüzey araştırmaları neticesinde mağaraların detaylı bir şekilde incelendiğini ve bu süreçte önemli bilgilere ulaşıldığını ifade etti. Bingöl üzerinde yaklaşık 20 yıldır sanat tarihi çalışmaları yürüttüklerini belirten Butasım, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kazılar Daire Başkanlığı ile Bingöl Üniversitesi'nin iş birliğiyle Zağ Mağaraları üzerinde çalışmalar gerçekleştirdiklerini dile getirdi.
Mağaranın Yapısı ve Tarihi Özellikleri
Zağ Mağaraları'nın, M.S. 2. yüzyılda tek tanrıya inanan Hristiyanlar tarafından yapıldığına dair güçlü bir kanı olduğunu belirten Doç. Dr. Butasım, o dönemdeki Hristiyanların Roma İmparatorluğu tarafından kabul edilmediğini ve bu nedenle kaçmak için bu tür yapıları inşa ettiklerini ifade etti.
Turizme Kazandırılması Planlanıyor
2003 yılında meydana gelen deprem nedeniyle Zağ Mağaraları'nın ön cephesinin yıkıldığını dile getiren Butasım, bu durumun turizme kazandırılması sürecini etkilediğini belirtti. Ancak, yapılan restorasyon çalışmaları ve çevre düzenlemeleriyle mağaranın turizme açılması planlanıyor.
Müslümanların Kullanımı
634’lü yıllarda Müslümanların Zağ Mağaraları'nı ilim merkezi olarak kullandığını vurgulayan Butasım, özellikle bu dönemlerden sonra mağaranın önemli bir medrese okulu haline geldiğini ifade etti.
