Türk tarihine damga vuran gazeteci Yunus Nadi Abalıoğlu’nun ölümünün üzerinden 79 yıl geçti. Kurtuluş Savaşı dönemi ve sonrasında aldığı görevlerle ömrünü mesleğine ve ülkesine adadı.
Genç Yaşta Vatanseverlik ile Tanışma
11 yaşında Rodos'a, Mekteb-i Kudat’a (Medrese-i Süleymaniye) gönderilen Yunus Nadi, vatan ve özgürlük kavramlarıyla burada tanıştı. 1897’de birincilikle mezun oldu, ardından Galatasaray Sultanisi ve İstanbul Hukuk Mektebi’nde eğitimine devam etti.
Gazeteciliğe İlk Adım: Malumat Dergisi
Öğrenciliği sırasında Malumat Dergisi’nde gazetecilik kariyerine başladı. Çevirmen olarak başladığı Malumat’ta, üç buçuk yılın iki yılından fazlasında yazarlık yaptı ve 21 makale kaleme aldı.
Üniversitede Tutuklanma ve Sürgün
1901 yılında II. Abdülhamid’e karşı dernek kurduğu gerekçesiyle tutuklandı ve Midilli Kalesi’nde üç yıl hapse mahkum edildi. Fethiye'de sürgün cezasını çekerken Nazime Hanım’la evlendi ve dört çocuğu oldu.
İttihat ve Terakki’ye Katılım ve Atatürk ile Tanışma
1908’de İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne üye oldu ve İstanbul’a döndü. 1910’da Selanik’e giderek İttihat ve Terakki’nin yayın organı Rumeli Gazetesi’nin başyazarı oldu. Mustafa Kemal ile burada tanıştı ve bu dostluk yıllar boyu sürdü.
Atatürk’ün İlk Fotoğrafı
Çanakkale Savaşı sırasında Mustafa Kemal’in kahramanlığı halk arasında konuşulurken, Tasvir-i Efkar gazetesi onun Sofya'da çektirdiği bir fotoğrafı yayınlayan ilk Türk gazetesi oldu.
Yeni Gün’ün Kuruluşu
Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Tasvir-i Efkar'dan ayrılan Yunus Nadi, 2 Eylül 1918’de Yeni Gün gazetesini kurdu. Osmanlı Meclis-i Mebusanında İzmir Mebusu olarak da görev yaptı.
Anadolu Ajansı’nın Doğuşu
16 Mart 1920’de İstanbul’un işgalinden bir gün sonra gazetesi kapatılan Yunus Nadi, Anadolu’ya geçti. 6 Nisan 1920’de Halide Edip ile birlikte Anadolu Ajansı’nı kurdu.
İzmir Mebusu ve Cumhuriyet’in İlanı
1920’de İzmir Mebusu olarak Büyük Millet Meclisi’ne katıldı. 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet’in ilanını bildiren anayasa değişikliğini Meclis kürsüsünden okudu.
Cumhuriyet Gazetesi’nin Kuruluşu
Cumhuriyet’in ilanından sonra İstanbul’a döndü ve Cumhuriyet gazetesini yayımlamaya başladı. Mustafa Kemal’in teklifi ile Hakimiyet-i Milliye ve Yeni Gün gazetelerinin birleşmesiyle doğan gazete, ilk sayısında Mustafa Kemal ile yapılan bir röportajı yayımladı.
Son Yılları ve Vefatı
1924’te Muğla Mebusu olarak görevine devam eden Yunus Nadi, gazetecilik kariyerini de sürdürdü. Uzun süreli hastalığı nedeniyle tedavi için gittiği Cenevre’de, 28 Haziran 1945’te vefat etti. Cenazesi İstanbul Edirnekapı Şehitliği’nde toprağa verildi.
Türk Basınına Katkıları
Yunus Nadi, Türk basın tarihinde önemli bir yere sahip olup, meslek hayatı boyunca basın, siyaset ve düşünce dünyasından kopmadan hizmet vermeye devam etti.
