Ekonomik sıkıntılarla boğuşan Türkiye'de enflasyon ve kur krizi, artan kira bedelleriyle birleşince, vatandaşların alım gücü adeta eriyor. Bu duruma çözüm olarak AKP iktidarı tarafından getirilen yüzde 25 kira artış sınırı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi tarafından 'adil olmadığı' gerekçesiyle tartışmaya açıldı.
Mahkeme Kararı ve Tartışma Süreci:
2019 yılında Eyüpsultan ilçesinde ev kiralayan bir kiracı, 2021'de kira bedelini yıllık yasal artış oranlarına uygun olarak güncelledi. Ancak ev sahibi, kiracının yaptığı artışın, site içindeki benzer taşınmazların kira rayiç bedellerinin altında olduğunu iddia ederek mahkemeye başvurdu.
Yerel mahkeme, ev sahibinin başvurusunu reddedince, ev sahibi davayı istinafa taşıdı. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 54. Hukuk Dairesi, yerel mahkemenin kararına katılmayarak ülkedeki ekonomik koşulları göz önüne alarak yüzde 25'lik sınırın adil olmadığına hükmetti.
Mahkemenin Gerekçesi:
Kararda, her olayın özel koşullarına göre değerlendirilmesi gerektiği vurgulanarak, taşınmazın mevcut durumunun dikkate alınması gerektiği belirtildi. Uzman bir bilirkişi kurulundan alınacak raporla, kira artışına etki eden faktörlerin incelenmesi gerektiği ifade edildi. Ayrıca, ekonomik kriz, enflasyon, döviz kurlarındaki dalgalanmalar gibi faktörlerin değer kaybını etkileyip etkilemediğinin belirlenmesi istendi.
Avukat Özgür Kip, normalde 5 yıl süren kira tespit davası için mahkemenin içinde bulunulan ekonomik krizi ve değer kaybını değerlendirdiğini söyledi. Mahkemenin aldığı bu kararın, ülkenin genel ekonomik şartlarına bağlı olarak kira uyarlamalarında yüzde 25 sınırının geçerli olmadığını ortaya koyduğunu belirtti.
Kira Sınırı ve Ekonomik Kriz:
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın düşük faiz talebi ve "Faiz sebep, enflasyon sonuç" ilkesi sonrasında yaşanan ekonomik kriz, kira bedellerinde artışa neden oldu. 1 Temmuz 2022'de başlayan yüzde 25 kira artış sınırı, ekonomik krizin derinleşmesi üzerine 2 Temmuz 2023'e kadar uzatıldı.
Ayrıca, kira krizinin büyümesiyle birlikte, 1 Eylül 2023'ten itibaren ev sahibi ve kiracı uyuşmazlıklarında mahkemeden önce arabulucuya başvurulması zorunlu hale getirildi.
