Seçim sonrasında AKP iktidarının kredi imkanlarını kısıtlaması, özellikle konut ve otomobil sektörlerinde alım/satım faaliyetlerini etkilerken, vatandaşlar ve şirketler arasındaki kredi erişim sorunu da giderek büyüyor. Garanti BBVA Genel Müdürü Recep Baştuğ, bu yeni dönemde kredilerin durumunu açıkladı.
Baştuğ, seçim öncesinde ve sonrasında uygulanan politika ve regülasyonlardaki önemli farklara dikkat çekerek, şu anda dengeleme ve normalleşme sürecinin başladığını belirtti. Döviz dönüşümlü KKM hesaplarının vadesi geldikçe, yüzde 6'sının standart TL mevduata dönüştüğünü vurgulayan Baştuğ, bu sürecin yüzde 1'lik bir başlangıçla ilerlediğini ifade etti. Aylık yaklaşık yüzde 6'lık bir dönüşüm gerçekleştirebilirlerse, bir yıl sonunda döviz dönüşlü KKM hesaplarındaki payın yüzde 45-50 seviyelerine ineceğini düşündüklerini belirtti.
Garanti BBVA Genel Müdürü, gazetecilerle yaptığı bir toplantıda, ortodoks politikalara kademeli bir geçişin yaşandığını ve bu geçişin oldukça olumlu ve doğru olduğunu vurguladı. Atılan yerinde adımların olduğunu ve kademeli geçişte henüz yapılacak birçok şeyin bulunduğunu dile getiren Baştuğ, bu sürecin başlangıcında olduklarını ve yönde olumlu adımlar atıldığını ifade etti.
Enflasyon ve Bankacılık Perspektifi
Baştuğ, sektörün büyük karlar elde ettiğini ancak enflasyon muhasebesi yapıldığında durumun değiştiğini belirtti. Bankacılık sektörünün enflasyona maruz kalmasının diğer şirketlerden farklı olduğunu vurgulayan Baştuğ, sabit yatırımların düşük olduğunu ve asıl sermayenin paranın olduğunu ifade etti. Geçen yılın ortalama enflasyonunun yüzde 72 olduğu bir ortamda, bankacılığın sermaye getirisinin yüzde 50'de kaldığını dile getirdi. Bu yıl için de sermaye getirisinin yüzde 40 civarında kalmasını beklediklerini belirtti. Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek'in enflasyon muhasebesiyle ilgili New York'taki açıklamalarına atıfta bulunan Baştuğ, bu geçişin 2024'te gerçekleşmesini umut ettiklerini ifade etti.
Kredi ve Mevduat Faizleri
Seçim öncesindeki dönemde kredi ve mevduat faizlerindeki alışılmışın dışında bir seyir olduğunu belirten Baştuğ, 2023'ün ilk döneminde oluşan negatif marj ortamının karlılıkları etkilediğini ifade etti. Ancak günümüzde politika faizinin yüzde 30'a, kredi faizlerinin yüzde 40 ile 50 arasına, mevduat faizlerinin yüzde 40-50 arasına geldiğini söyleyerek, rakamlar arasında bir denge kurulduğunu belirtti. Ancak kredilerin bu dengeyi yakalamasının zaman alacağını ve 2023'te bilançolarda marj sorununun önemli bir sorun olacağını ifade etti.
Kredi Büyümeleri ve Regülasyonlar
Baştuğ, hala geçerli olan regülasyon sınırlamalarıyla başa çıktıklarını belirtti. Tüzel tarafta kredi büyümesini yüzde 2,5, bireysel tarafta ise ürüne göre değişen oranlarda yüzde 3 ile sınırladıklarını ifade etti. Ancak mevduatın maliyetinin yüksek olduğu bir ortamda, zorunlu karşılık maliyeti eklenince kredi fiyatlarının yüksek olduğunu ve bu fiyatlarla sınırlamalara uygun bir şekilde iş yapmaya devam ettiklerini söyledi. Şu anki piyasanın henüz dengelenemediğini, ihracat ve yatırım kredilerindeki oranların daha düşük seviyelerde olduğunu ancak bu oranların gerçek bir yatırım ortamını yansıtmadığını ifade etti.
Takipteki Alacak Oranı ve Kredi Riski
Takipteki alacak oranı konusunda Baştuğ, pandemi döneminde devreye alınan uygulamalar nedeniyle bu konunun bankacılık sektöründe az konuşulan bir konu olduğunu belirtti. Ancak 2024'te bireysel portföylerde kısmi bir kötüleşme beklediklerini ifade etti. Bu kötüleşmenin, özellikle faiz artışları nedeniyle vadelendirilen kredilerin yüzde 45-50 oranlarında verilmeye başlanmasıyla doğal bir sonuç olacağını belirtti. Ancak bu durumun sektörü normal seviyelere getireceğini ve şu anki yüzde 2,5 sınırlamasını dolduramadıklarını ifade etti. Önümüzdeki yılın enflasyonunun yüzde 60'ın üzerinde olacağını, ancak kredi büyümesinin bu seviyenin altında kalacağını öngördü. Bu noktada talebin, şu anki enflasyonun altında olduğunu ve şu an itibariyle daha yüksek bir talep görünmediğini ifade etti.
