Türkiye'de emeklilik konusundaki en güncel gelişmeler, EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) yasası ile şekillenmiş durumda. Milyonlarca sigortalı, yaş şartı olmadan emekli olma şansını yakaladı. Ancak, 8 Eylül 1999 sonrası sigortalı olanlar için emeklilik şartları değişti ve emeklilik yollarını araştırmak zorunda kaldılar.
1999 Sonrası Sigortalılar İçin Emeklilik Şartları
8 Eylül 1999 tarihinden sonra sigortalı olanlar için emeklilik şartları kadınlarda 58 yaş, erkeklerde ise 60 yaş ve 7 bin gün prim olarak belirlenmiştir. Ancak, bazı durumlarda emekliliği öne çekmek mümkündür. İşte bu imkanlar:
1. Çocuklar Avantajı
Kadın çalışanlar için, çocukları üzerinden prim kazanma imkanı bulunmaktadır. 3 çocuğa kadar yapılan borçlanma ile 2160 gün (6 yıl) kazanılabilir. Bu durumda, 3 çocuğu olan bir anne, yaş ve yıl şartlarını doldurmuşsa, 6 yıl erken emekli olma fırsatı bulabilir. Tek şart, çocukların sigortadan önce doğmuş olmasıdır.
2. Askerlik Süresi
Erkekler için askerlik süresi, hem yaş hem de prim kazançları açısından avantaj sağlar. Sigortalı olmadan önce yapılan askerlik için borçlanma, sigorta giriş tarihini borçlanılan gün kadar geriye çeker. Böylece, en az 1 yaş önce emeklilik imkanı sağlanabilir.
3. Kısmi Emeklilik
Kısmi emeklilik olarak bilinen yöntemde, 15 yıl ve 3600 gün prim ödemiş olanlar, yaş şartını sağlamış olmaları durumunda daha fazla çalışmadan emekli olabilirler. Kadınlarda yaş şartı 58, erkeklerde ise 60 olarak belirlenmiştir. 9 Eylül 1999 öncesi sigortalı olanlar için geçerli olan bu sistem, sonrası için prim ve yıl şartlarını artırmıştır.
4. Maluliyet Raporu
Çalışırken iş yapabilme gücünü en az yüzde 60 kaybedenler, sağlık raporu alarak malulen emekli olabilirler. En az 1800 gün prim ödemek yeterlidir.
5. Engelli Çalışanlar İçin Vergi İndirimi
Engelli çalışanlar, en az yüzde 40 engellilik ile vergi indirimi aldıklarında, yaş şartı aranmaz. 15 yıl ve 3600 gün prim ödeyerek emekli olma imkanı sağlanır. Bu süre, işe giriş tarihlerine göre 18 yıl ve 4680 güne kadar uzayabilir.
6. Yıpranma Payı
Ağır işlerde çalışanlar (madenciler, gazeteciler vb.) sigortalılık sürelerine belirli oranda gün eklenerek ve işe giriş tarihleri geriye çekilerek emeklilik imkanı kazanabilirler.
7. Engelli Çocuklu Anneler
Başkasının bakımına muhtaç derecede engelli çocuğu bulunan anneler, 1 Ekim 2008 sonrası primlerinin dörtte biri toplam primlerine eklenir ve bu süre yaş şartından düşülür.
