Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) hesaplamalarında, gıda ve alkolsüz içeceklerin payı son üç yılda artarak yüzde 25'in üzerine çıktı. Bu kapsamda, 2021'de yüzde 25,94 olan pay, geçen yıl yüzde 25,32'ye düşerken, bu yıl yüzde 25,43 olarak uygulanıyor. Türkiye'de tüketicilerin en çok tercih ettiği ürünlerden biri de çaydır.
Çay Tüketiminin Çarpıcı Rakamları
Trabzon Ticaret Borsası verilerine göre, Türkiye'de günlük 245 milyon bardak çay içiliyor. Bu, aylık 735 milyon ve yılda 8 milyar 820 milyon bardak çay tüketimine denk geliyor. Pratikte, Türkiye'de çay içmeyen birini bulmak neredeyse imkansız.
Çay Fiyatlarındaki Hızlı Artış
Çayın günlük yaşantımızdaki önemine rağmen, çay fiyatlarındaki gelişmeler endişe verici. Özellikle yılın ikinci yarısında çay fiyatlarına sürekli zam yapılıyor. Haziran-Ekim döneminde yüzde 88'e varan bir artış yaşanmış ve 1 kg çay fiyatı 120 liranın üzerine çıkmıştı.
ÇAYKUR ve Fiyat Politikası
ÇAYKUR, Türkiye'de çay fiyatlarının belirleyicisi konumunda. Ancak kurum, çay fiyatlarına yönelik resmi bir açıklama yapmıyor. Bu yıl içinde yapılan zam oranı yüzde 110'u aşmış durumda. ÇAYKUR'un toptan fiyatlara yaptığı zam mı, yoksa marketlerin kendi inisiyatifiyle mi gerçekleştiği ise net değil.
Çay Sanayicileri ve Fiyat Talepleri
Çay sanayicileri, yaş çay fiyatlarındaki artışa rağmen kuru çay fiyatlarındaki zammın yetersiz olduğunu düşünüyor. Yüzde 64'lük bir artışla 11.3 liraya çıkarılan yaş çay fiyatına karşılık, kuru çay fiyatlarındaki zammın yüzde 120'yi geçmesine rağmen, çay sanayicileri fiyatın hâlâ yetersiz olduğunu savunuyorlar. Hatta bazıları, çay fiyatının 200 liraya çıkması gerektiğini ifade ediyor.
Çayın Maliyeti ve Ekonomik Zorluklar
Özel sektörde faaliyet gösteren bir markanın yöneticisi, ÇAYKUR'un hâlâ maliyetin altında satış yaptığını iddia ediyor. Kendi şirketinin çay maliyetinin yaklaşık 120 lira olduğunu belirten yönetici, düşük fiyatla satış yapan firmaların batma riskiyle karşı karşıya olduğunu ve hatta bir firmanın konkordatoya girmek zorunda kaldığını vurguluyor.
