2023 yılında merkezi yönetim bütçesi, tarihi bir açıkla, toplamda 1 trilyon 375 milyar TL'lik bir rekora ulaşırken, bu süreçte dikkat çeken önemli veriler ortaya çıktı.
Hazine ve Maliye Bakanlığı'na bağlı Muhasebat Genel Müdürlüğü'nün verilerine göre, 2023'te alkol ve tütünden alınan özel tüketim vergisi (ÖTV), önceki yıla göre yüzde 69,4 artış göstererek 245,6 milyar TL'ye ulaştı. Bu rakam, toplam ÖTV gelirinin yüzde 30'unu ve toplam vergi gelirinin yüzde 5,5'ini oluşturuyor.
2023 yılında toplam ÖTV geliri, bir önceki yıla göre yüzde 94,7 artarak 817,2 milyar TL'ye yükseldi. Toplam vergi geliri ise yüzde 91,3 artışla 4 trilyon 501 milyar TL'ye çıktı.
ÖTV'nin en fazla artış gösterdiği alanlardan biri, Hazine'nin önceki yıla göre yüzde 58 artışla 69 milyar TL'ye çıkan alkollü içkilerden elde ettiği hasılat oldu. Tütün mamüllerinde ise yüzde 176,6 artışla 176,6 milyar TL'ye ulaşıldı.
Bütçe gelirlerindeki en dikkat çeken artış kalemlerinden biri, motorlu taşıtlardan alınan ÖTV oldu. 2023'te yüzde 164 artarak 441,2 milyar TL'ye ulaşan bu kalem, aynı dönemde motorlu taşıtlar vergisi (MTV)'nin yüzde 70 artışla 40,2 milyar TL'ye çıkmasına neden oldu.
Türkiye'de otomobil ve hafif ticari araç satışları, önceki yıla kıyasla yüzde 57,4 artarak 1 milyon 232 bin 635 adetle rekor seviyeye ulaştı. Vergi artışlarına ek olarak, bu satışlardaki önemli artış, motorlu taşıtlar üzerinden alınan ÖTV'yi de artırdı.
Ayrıca, geçen sene deprem harcamaları nedeniyle motorlu taşıtlar vergisinde çift ödeme düzenlemesi de bu kalemdeki artışın etkili faktörlerinden biri oldu.
Bu verilerin ışığında, 2023'te bütçe açığı aralıkta 842,5 milyar TL olarak gerçekleşirken, yıl genelinde 1 trilyon 375 milyar TL ile tarihi bir rekor kırdı. Açığın milli gelire oranı ise yüzde 5,4 ile son 21 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
