Şili'de, darbe dönemine ait anayasanın değiştirilmesi için düzenlenen referandumda halk, ikinci kez sandık başına giderek tercihini bir kez daha "hayır"dan yana kullandı.
Şili Seçim Servisi'nin verilerine göre, yeni bir anayasanın yürürlüğe girmesini destekleyenlerin oranı yüzde 44,24, desteklemeyenlerin oranı ise yüzde 55,76 olarak belirlendi. Bu sonuçla birlikte, diktatör Augusto Pinochet dönemine ait ve birçok kez revize edilen mevcut anayasa yürürlükte kalmaya devam etti.
YENİ ANAYASAL SÜRECE KAPALIYIZ
Şili Devlet Başkanı Gabriel Boric, La Moneda Sarayı'nda yaptığı açıklamada, önceliklerinin değiştiğini belirterek, görev süresi boyunca yeni bir anayasal sürece kapalı olacaklarını söyledi.
Aynı hatayı tekrar etmemeleri gerektiğini dile getiren Boric, "Artık karşı seçeneği öne sürenlerin elde ettiği sonucu kabul etmenin zamanı geldi ancak sandığa gidenlerin önemli bir kısmının da olumlu oy verdiğini unutmamak gerekiyor. Ülkemiz mevcut anayasa ile yoluna devam edecek zira iki referandumun sonucu da Şili'deki bu güzel zenginliği birleştiremedi" ifadelerini kullandı.
Boric, siyasetin Şili halkına borçlu kaldığını belirterek, "Borç çalışarak ödenir ve bizler, Şili halkının talep ettiği çözümlere ulaşmak için mücadelemize devam edeceğiz. Bugün vatandaşların talep ettiği şey, daha fazla diyalog ve fikir birliğidir. Şililerin günlük yaşamlarındaki meşru talepleri ve devam eden acil sorunlar karşısında kayıtsız kalmayacağız" değerlendirmesinde bulundu.
DİKTATÖRLÜK REJİMİNİN MİRASI VE EŞİTSİZLİĞİN TEMEL KAYNAĞI
Şili'de, yazılan yeni anayasanın yürürlüğe konulup konulmamasına ilişkin yapılan referandumda seçmenler, taslağı reddederek ikinci kez "hayır" dedi. Pazar günkü oylama, son yıllarda reddedilen ikinci anayasa tasarısı oldu. Şili'de Ekim 2019'da başlayan ve 5 aydan fazla süren hükümet karşıtı gösterilerde temel talep, diktatör Pinochet dönemine ait anayasanın değiştirilmesi ve yeni bir anayasanın hazırlanmasıydı. Pinochet döneminde yazılan anayasa, bir kısmı tarafından "diktatörlük rejiminin mirası" ve "eşitsizliğin temel kaynağı" olarak değerlendiriliyor. Anayasa, özellikle özelleştirmeler ve teşvikler nedeniyle yetersiz sağlık, eğitim ve emeklilik imkanları sağladığı gerekçesiyle eleştiriliyor. 2022'deki referandumda da seçmenler, yeni anayasa tasarısını yüzde 61,9 oranında reddetmişti.
TARTIŞMALI MADDELER İÇERİYORDU
Eylül 2022'deki anayasa reddinden sonra aşırı sağcı Cumhuriyetçi Parti tarafından hazırlanan ve dün oylamaya sunulan anayasa teklifi, güvenli kürtaja erişimi sınırlayabilecek tartışmalı maddeler içeriyordu. Ayrıca taslak, yasadışı göç ve kamu güvenliği konularında güçlü tedbirler içeriyor ve ulusal sembolleri onurlandırmanın Şilililerin görevi olduğunu belirtiyordu. Taslağı reddetme kampanyasının önde gelen isimleri, belgenin uzun vadeli bir projeden çok Cumhuriyetçi Parti manifestosuna benzeyerek, herhangi bir sol hükümetin gündemini uygulamaya koymayı zorlaştırabileceğini ifade etti.
ŞİLİ'NİN 16 BÖLGESİNDEN SADECE ÜÇÜNDE ÇOĞUNLUK DESTEĞİ ALABİLDİ
Oylama öncesinde yapılan anketlere rağmen, Cumhuriyetçi Parti'nin ülkenin daha muhafazakar olan güney bölgesinde gerçekleştirdiği kampanya destek buldu. Cumhuriyetçiler, "Boric aleyhte oy verirse, Şili lehte oy verir" sloganıyla Başkan Boric'in popülerliğini oylamaya çevirmek amacıyla bir kampanya başlattılar. Ancak Pazar günkü oylama, Şili'nin 16 bölgesinden sadece üçünde çoğunluk desteği alabildi.
