Erzincan'ın İliç ilçesinde bulunan Çöpler Altın Madeni'nde 13 Şubat'ta yaşanan ve 9 işçinin hayatını kaybettiği maden faciasına ilişkin bilirkişi raporu, ihmaller ve eksiklikler konusunda çarpıcı tespitler ortaya koydu.
İliç Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından talep edilen raporda, faciaya yol açan ihmaller detaylandırıldı ve olayın ardından çekilen son fotoğraflar da dosyaya eklendi.
Radar Verileri: Personelin Alanı Terk Etmesi Gerekirdi
Olay günü saat 08.00'de topraktaki hareketlenmelerin radar verilerinde görüldüğü ancak sorumlu kişiler tarafından fark edilmediği tespit edildi. Raporda, "13 Şubat 2024 tarihinde saat 08.00 veya saat 10.00'dan itibaren bu değerlendirmenin yapılarak sahadaki personelin alandan uzaklaştırılması gerekirdi" denildi. Ayrıca, 11-12 Şubat tarihlerinde hareket hızının iki katına çıktığı ve artarak devam ettiği gözlemlendi.
Acil Eylem Planı Yok
Raporda, işverenin yükümlülükleri arasında yer alan "acil eylem planının" bulunmadığı belirtildi. Kaza sonrası alınan ifadelerde acil eylem planının devreye alındığı ancak bu planın olay öncesi için geçerli olmadığı vurgulandı. Özellikle alt işverenlerle iletişimde düzensizlik ve yetersizlik olduğu kaydedildi.
Bazı Birimler Haberdar Edilmedi
Faciada beş işçinin hayatını kaybettiği acil toplanma yeri olan konteyner alanının yanlış konumlandırıldığı ifade edilen raporda, olay günü SMS ve mail iletişiminin yetersiz kaldığı ve bazı birimlerin haberdar edilmediği belirtildi. İSG departmanının acil eylem planının doğru hazırlanmaması konusunda kusurlu olduğu kanaatine varıldı.
Dinamit Patlatmaları Çatlaklara Yol Açtı
Dinamit patlatmalarının liç yığınına yakın yapıldığı, bu nedenle zeminde çatlaklara yol açtığı ve mevcut çatlakları genişlettiği belirtildi. Özellikle Ocak 2024'te yapılan patlatmaların yüksek titreşim hızına neden olduğu ve yığın liçinin deplasman değerlerini artırdığı kaydedildi.
Su Kaynaklarında Kirlilik Var, Ağır Metaller Gözlemlendi
Alınan su örneklerinde yapılan analizlerde ağır metallerin kalite standartlarını aştığı tespit edildi. Özellikle civa parametresinin 61 farklı noktada yüksek seviyelerde olduğu belirlendi. Raporda, su kaynaklarında ciddi bir kirliliğin mevcut olduğu vurgulandı.
Balıklarda Kimyasal Zehirlenme Yok
Balık ölümlerine ilişkin yapılan analizlerde pestisitlerin tespit edilemediği, balıklarda kimyasal zehirlenme etkisinin görülmediği, biyolojik bir kirlenme olduğu sonucuna varıldı.
Erzincan İliç'teki maden faciası, ihmaller ve eksikliklerle dolu bir tabloyu ortaya koyarken, bölgedeki çevresel etkilerin de göz ardı edilmemesi gerektiği anlaşıldı.
